30 Aralık 2008 Salı

BİLGE KAĞAN YAZITI

BİLGE KAĞAN YAZITI

Doğu Yüzü:

Tanrı gibi Tanrı yaratmış Türk Bilge Kağanı, sözüm: Babam Türk Bilge Kağanı ... Sir, Dokuz Oğuz, İki Ediz çadırlı beyleri, milleti ... Türk tanrısı ... üzerinde kagan oturdum. Oturduğumda ölecek gibi düşünen Türk beyleri, milleti memnun olup sevinip, yere dikilmiş gözü yukarı baktı. Bu zamanda kendim oturup bunca ağır töreyi dört taraftaki ... dim. Üstte mavi gök, altta yağız yer kılındıkta, ikisi arasında insan oğlu kılınmış. İnsan oğlunun üzerine ecdadım Bumın Kağan, İstemi Kağan oturmuş. Oturarak Türk milletinin ilini, töresini tutu vermiş, düzene soku vermiş. Dört taraf hep düşman imiş. Ordu sevk ederek dört taraftaki milleti hep almış, hep tâbi kılmış. Başlıya baş eğdirmiş, dizliye dik çöktürmüş. Doğuda Kadırkan ormanına kadar, batıda Demir Kapıya kadar kondurmuş. İkisi arasında pek teşkilâtsız Gök Türk'ü düzene sokarak öylece oturuyormuş. Bilgili kağan imiş, cesur kağan imiş. Buyruku bilgili imiş tabiî, Cesur imiş tabiî. Beyleri de milleti de doğru imiş. Onun için ili öylece tutmuş tabiî. İli tutup töreyi düzenlemiş. Kendisi öylece vefât etmiş. Yasçı, ağlayıcı, doğuda gün doğusundan Bökli Çöllü halk, Çin, Tibet, Avar, Bizans, Kırgız, Üç Kurıkan, Otuz Tatar, Kıtay, Tatabı, bunca millet gelip ağlamış, yas tutmuş. Öyle ünlü kağan imiş. Ondan sonra küçük kardeşi kağan olmuş tabiî, oğulları kağan olmuş tabiî. Ondan sonra küçük kardeşi büyük kardeşi gibi kılınmamış olacak, oğlu babası gibi kılınmamış olacak. Bilgisiz kağan oturmuştur, kötü kağan oturmuştur. Buyruku da bilgisizmiş tabiî, kötü imiş tabiî. Beyleri, milleti ahenksiz olduğu için, aldatıcı olduğu için, Çin milleti hilekâr ve sahtekâr olduğu için, küçük kardeş ve büyük kardeşi birbirine düşürdüğü için, bey ve milleti karşılıklı çekiştirttiği için, Türk milleti il yaptığı ilini elden çıkarmış, kağan yaptığı kağanını kaybedivermiş. Çin milletine beylik erkek evlâdını kul kıldı, hanımlık kız evlâdını cariye kıldı. Türk beyler Türk adını bıraktı. Çinli beyler Çin adını tutarak, Çin kağanına itaat etmiş. Elli yıl işi gücü vermiş. Doğuda gün doğusunda Bökli kağana kadar ordu sevk edi vermiş. Batıda Demir Kapıya ordu sevk edi vermiş. Çin kağanına ilini, töresini alı vermiş. Türk halk kitlesi şöyle demiş: İlli millet idim, ilim şimdi hani, kime ili kazanıyorum der imiş. Kağanlı millet idim, kağanım hani, ne kağana işi, gücü veriyorum der imiş. Öyle diyip Çin kağanına düşman olmuş. Düşman olup, kendisini tanzim ve tertip edemediğinden, yine tâbi olmuş. Bunca işi, gücü vermediğini düşünmeden, Türk milletini öldüreyim, kökünü kurutayım der imiş. Yok olmaya gidiyormuş. Yukarıda Türk Tanrısı, mukaddes yeri, suyu öyle tanzim etmiştir. Türk milleti yok olmasın diye, millet olsun diye, babam İltiriş kağanı, annem İlbilge Hatun'u göğün tepesinden tutup yukarı kaldırmıştır. Babam kağan on yedi erle dışarı çıkmış. Dışarı yürüyor diye ses işitip şehirdeki dağa çıkmış, dağdaki inmiş. Toplanıp yetmiş er olmuş. Tanrı kuvvet verdiği için, babam kağanın askeri kurt gibi imiş, düşmanı koyun gibi imiş. Doğuya batıya asker sevk edip toplamış, yığmış. Hepsi yedi yüz er olmuş. Yedi yüz er olup ilsizleşmiş, kağansızlaşmış milleti, cariye olmuş, kul olmuş milleti, Türk töresini bırakmış milleti, ecdadımın töresince yaratmış, yetiştirmiş. Tölis, Tarduş milletini orda tanzim etmiş. Yabguyu, şadı orda vermiş. Güneyde Çin milleti düşman imiş. Kuzeyde Baz Kağan, Dokuz Oğuz kavmi düşman imiş. Kırgız, Kurıkan, Otuz Tatar, Kıtay, Tatabı hep düşman imiş. Babam kağan bunca .... kırk yedi defa ordu sevk etmiş, yirmi savaş yapmış. Tanrı lûtfettiği için illiyi ilsizletmiş, kağanlıyı kağansızlatmış, dizliye diz çöktürmüş, başlıya baş eğdirmiş. Babam kağan öylece ili, töreyi kazanıp, uçup gitmiş. Babam kağan için ilkin Baz kağanı balbal olarak dikmiş. Babam kağan uçtuğunda kendim sekiz yaşında kaldım. O töre üzerine amcam kağan oturdu. Oturarak Türk milletini tekrar tanzim etti, tekrar besledi. Fakiri zengin kıldı, azı çok kıldı. Amcam kağan oturduğunda kendim prens ... Tanrı buyurduğu için ondört yaşımda Tarduş milleti üzerine şad oturdum. Amcam kağan ile doğuda Yeşil Nehir'e, Şantung ovasına kadar ordu sevk ettik. Batıda Demir Kapı'ya kadar ordu sevk ettik. Kögmen'i aşarak Kırgız ülkesine kadar ordu sevk ettik. Yekun olarak yirmi beş defa ordu sevk ettik, on üç defa savaştık. İlliyi ilsizleştirdik, kağanlıyı kağansızlaştırdık. Dizliye diz çöktürdük, başlıya baş eğdirdik. Türgiş kağanı Türk'üm, milletim idi. Bilmediği için, bize karşı yanlış hareket ettiği, ihanet ettiği için kağanı öldü, buyruku, beyleri de öldü. On Ok kavmi eziyet gördü. Ecdadımızın tutmuş olduğu yer, su sahipsiz kalmasın diye Az milletini tanzim ve tertip edip ... Bars bey idi. Kağan adını burda biz verdik. Kız kardeşim prensesi verdik. Kendisi ihanet etti, kağanı öldü, milleti cariye, kul oldu. Kögmen'in yeri, suyu sahipsiz kalmasın diye Az, Kırgız milletini tanzim ve tertip edip geldik. Savaştık ... ilini geri verdik. Doğuda Kadırkan ormanını aşarak milleti öyle kondurduk, öyle düzene soktuk. Batıda Kengü Tarbana kadar Türk milletini öyle kondurduk, öyle düzene soktuk. O zamanda kul kullu, cariye cariyeli olmuştu. Küçük kardeş büyük kardeşini bilmezdi, oğlu babasını bilmezdi. Öyle kazanılmış, öyle düzene sokulmuş ilimiz, töremiz vardı. Türk, Oğuz beyleri, milleti işit: Üstte gök basmasa, altta yer delinmese, Türk milleti, ilini, töreni kim bozabilecekti? Türk milleti, vazgeç, pişman ol! Disiplinsizliğinden dolayı, beslemiş olan kağanına, hür ve müstakil iyi iline karşı kendin hata ettin, kötü hâle soktun. Silâhlı nereden gelip dağıtarak gönderdi? Mızraklı nereden gelerek sürüp gönderdi? Mukaddes Ötüken ormanının milleti, gittin! Doğuya giden, gittin! Batıya giden, gittin! Gittiğin yerde hayrın şu olmalı: Kanın nehir gibi koştu. Kemiğin dağ gibi yattı. Beylik erkek evlâdını kul kıldın. Hanımlık kız evlâdını cariye kıldın. O bilmemenden dolayı, kötülüğün yüzünden amcam kağan uçup gitti. Önce Kırgız kağanını balbal olarak diktim. Türk milletinin adı sanı yok olmasın diye, babam kağanı, annem hatunu yükselten Tanrı, il veren Tanrı, Türk milletinin adı sanı yok olmasın diye, kendimi o Tanrı kağan oturttu tabiî. Varlıklı, zengin millet üzerine oturmadım. İçte aşsız, dışta elbisesiz; düşkün, perişan millet üzerine oturdum. Küçük kardeşim Kül Tigin, iki şad, küçük kardeşim Kül Tigin ile konuştuk. Babamızın, amcamızın kazanmış olduğu milletin adı sanı yok olmasın diye Türk milleti için gece uyuyamadım, gündüz oturmadım. Küçük kardeşim Kül Tigin ile, iki şad ile öle yite kazandım. Öyle kazanıp bütün milleti ateş, su kılmadım. Ben kendim kağan oturduğumdan her yere gitmiş olan millet yaya olarak, çıplak olarak, öle yite geri geldi. Milleti besleyeyim diye kuzeyde Oğuz kavmine doğru; doğuda Kıtay, Tatabı kavmine doğru; güneyde Çine doğru on iki defa ordu sevk ettim ... savaştım. Ondan sonra Tanrı buyurduğu için, devletim, kısmetim var olduğu için, ölecek milleti diriltip besledim. Çıplak milleti elbiseli kıldım. Fakir milleti zengin kıldım. Az milleti çok kıldım. Değerli illiden, değerli kağanlıdan daha iyi kıldım. Dört taraftaki milleti hep tâbi kıldım, düşmansız kıldım. Hep bana itaat etti. Onyedi yaşımda Tanguta doğru ordu sevk ettim. Tangut milletini bozdum. Oğlunu, karısını, at sürüsünü, servetini orda aldım. Onsekiz yaşımda Altı Çub Soğdaka doğru ordu sevk ettim. Milleti orda bozdum. Çinli Ong vali, elli bin asker geldi. Iduk Başta savaştım. O orduyu orda yok ettim. Yirmi yaşımda, Basmıl Iduk Kut soyumdan olan kavim idi, kervan göndermiyor diye ordu sevk ettim. K ... m tâbi kıldım, malını çevirip getirdim. Yirmi iki yaşımda Çin'e doğru ordu sevk ettim. Çaça general, seksen bin asker ile savaştım. Askerini orda öldürdüm. Yirmi altı yaşımda Çik kavmi Kırgız ile beraber düşman oldu. Kemi geçerek Çike doğru ordu sevk ettim. Örpende savaştım. Askerini mızrakladım. Az milletini aldım ... tâbi kıldım. Yirmi yedi yaşımda Kırgız'a doğru ordu sevk ettim. Mızrak batımı karı söküp, Kögmen ormanını aşarak yürüyüp Kırgız kavmini uykuda bastım. Kağanı ile Songa ormanında savaştım. Kağanını öldürdüm, ilini orda aldım. O yılda Türgiş'e doğru Altın ormanını aşarak İrtiş nehrini geçip yürüdüm. Türgiş kavmini uykuda bastım. Türgiş kağanının ordusu ateş gibi, fırtına gibi geldi. Bolçu'da savaştık. Kağanını, yabgusunu, şadını orda öldürdüm. İlini orda aldım. Otuz yaşımda Beş Balıka doğru ordu sevk ettim. Altı defa savaştım ... askerini hep öldürdüm. Onun içindeki ne kadar insan ... yok olacaktı ... çağırmak için geldi. Beş Balık onun için kurtuldu. Otuzbir yaşımda Karluk milleti sıkıntısız, hür ve serbest iken, düşman oldu. Tamag Iduk Başta savaştım. Karluk milletini öldürdüm, orda aldım ... Basmıl kara ... Karluk milleti toplanıp geldi ... m, öldürdüm. Dokuz Oğuz benim milletim idi. Gök, yer bulandığı için, ödüne kıskançlık değdiği için düşman oldu. Bir yılda dört defa savaştım: En önce Togu Balık!ta savaştım. Togla nehrini yüzdürerek geçip ordusu ... İkinci olarak Andırgu'da savaştım. Askerini mızrakladım ... Üçüncü olarak Çuş başında savaştım. Türk milleti ayak titretti, perişan olacaktı. İlerleyip yayarak gelen ordusunu püskürttüm. Çok ölecek orda dirildi. Orda Tongra yiğiti bir boyu Tonga Tigin mateminde çevirip vurdum. Dördüncü olarak Ezginti Kadız'da savaştım. Askerini orda mızrakladım, yıprattım ...yıprat ... Otuziki yaşımda Amgı kalesinde kışladıkta kıtlık oldu. İlk baharında Oğuz'a doğru ordu sevk ettim. İlk ordu dışarı çıkmıştı, ikinci ordu merkezde idi. Üç Oğuz ordusu basıp geldi. Yaya, kötü oldu diyip yenmek için geldi. Bir kısım ordusu evi barkı yağma etmek için gitti, bir kısım ordusu savaşmak için geldi. Biz az idik, kötü durumda idik. Oğuz ... düşman ... Tanrı kuvvet verdiği için orda mızrakladım, dağıttım. Tanrı bahşettiği için, ben kazandığım için Türk milleti kazanmıştır. Ben küçük kardeşimle beraber böyle başa geçip kazanmasam Türk milleti ölecekti, yok olacaktı. Türk beyleri, milleti, böyle düşünün, böyle bilin! Oğuz kavmi ... göndermeden, diye ordu sevk ettim. Evini barkını bozdum. Oğuz kavmi Dokuz Tatar ile toplanıp geldi. Aguda iki büyük savaş yaptım. Ordusunu bozdum. İlini orda aldım. Öyle kazanıp ... Tanrı buyurduğu için otuzüç yaşımda ... idi. Seçkin, muhterem, güç beslemiş olan, kahraman kağanına ihanet etti. Üstte Tanrı, mukaddes yer, su, amcam kağanın devleti kabul etmedi olacak. Dokuz Oğuz kavmi yerini, suyunu terk edip Çin'e doğru gitti. Çin ... bu yere geldi. Besleyeyim diye düşünüp ... millet .... suçla ... güneyde Çin'de adı sanı yok oldu. Bu yerde bana kul oldu. Ben kendim kağan oturduğum için Türk milletini ... kılmadım. İli, töreyi çok iyi kazandım ... toplanıp ... orda savaştım. Askerini mızrakladım. Teslim olan teslim oldu, millet oldu; Ölen öldü. Selengadan aşağıya yürüyerek Kargan vâdisinde evini, barkını orda bozdum ... ormana çıktı. Uygur valisi yüz kadar askerle doğuya kaçıp gitti ...... Türk milleti aç idi. O at sürüsünü alıp besledim. Otuz dört yaşımda Oğuz kaçıp Çin'e girdi. Eseflenip ordu sevk ettim. Hiddetle .., oğlunu, karısını orda aldım. İki valili millet ..... Tatabı milleti Çin kağanına itaat etti. Elçisi, iyi sözü, niyazı gelmiyor diye yazın ordu sevk ettim. Milleti orda bozdum. At sürüsünü ... askeri toplanıp geldi. Kadırkan ormanına kon ... yerine doğru, suyuna doşru kondu. Güneyde Karluk milletine doşru ordu sevk et diyip Tudun Yamtarı gönderdim, gitti ... Karluk valisi yok olmuş, küçük kardeşi bir kaleye ... kervanı koşmadı. Onu korkutayım diyip ordu sevk ettim. Koruyucu iki üç kişi ile beraber kaçıp gitti. Halk kütlesi kağanım geldi diyip övdü ... ad verdim. Küçük adlı ...

Güneydoğu Yüzü:

.... Gök Öngü çiğneyerek ordu yürüyüp, gece ve gündüz yedi zamanda susuzu geçtim. Çorağa ulaşıp yağmacı askeri ... Keçine kadar ...

Güney Yüzü:

... Çin süvarisini, on yedi bin askeri ilk gün öldürdüm. Piyadesini ikinci gün hep öldürdüm. Bi ... aşıp vard ... defa ordu sevk ettim. Otuzsekiz yaşımda kışın Kıtay'a doğru ordu sevk ettim ... Otuz dokuz yaşımda ilk baharda Tatabı'ya doğru ordu sevk ettim.... ben ... öldürdüm. Oğlunu, karısını, at sürüsünü, servetini ... millet... karısını yok kıldım....... savaştım. ... verdim. Kahraman erini öldürüp balbal kılı verdim. Elli yaşımda Tatabı milleti Kıtaydan ayrıldı. ... lker dağına ... Ku general kumandasında kırk bin asker geldi. Töngkes dağında hücum edip vurdum. Otuz bin askeri öldürdüm. On bin ... ise ... öktüm. Tatabı .... öldürdü. Büyük oğlum hastalanıp yok olunca Ku'yu, generali balbal olarak diki verdim. Ben on dokuz yıl şad olarak oturdum, on dokuz yıl kağan olarak oturdum, il tuttum. Otuz bir ... Türk'üm için, milletim için iyisini öylece kazanı verdim. Bu kadar kazanıp babam kağan köpek yılı, onuncu ay, yirmi altıda uçup gitti. Domuz yılı, beşinci ay, yirmi yedide yas töreni yaptırdım. Bukağ vali ... babası Lisün Tay generalin başkanlığında beş yüz yiğit geldi. Kokuluk .... altın, gümüş fazla fazla getirdi. Yas töreni kokusunu getirip diki verdi. Sandal ağacı getirip öz ... Bunca millet saçını, kulağını ... kesti. İyi binek atını, kara samurunu, mavi sincabını sayısız getirip hep bıraktı. Tanrı gibi Tanrı yaratmış Türk Bilge Kağanı, sözüm: Babam Türk Bilge Kağan'ı oturduğunda şimdiki Türk beyleri, sonra Tarduş beyleri; Kül Çor başta olarak, arkasından şadpıt beyleri; önde Tölis beyleri; Apa Tarkan başta olarak, arkasından şadpıt beyleri; bu ... Taman Tarkan, Tonyukuk Boyla Baga Tarkan ve buyruk ... iç buyruk; Sebig Kül İrkin başta olarak, arkasından buyruk; bunca şimdiki beyler, babam kağana fevkalâde fevkalâde çok iltica etti ... Türk beylerini, milletini fevkalâde çok yüceltti, övdü ... babam kağan ... ağır taşı, kalın ağacı Türk beyleri, milleti ... Kendime bunca ...

Kuzey Yüzü:

Tanrı gibi gökte olmuş Türk Bilge Kağanı, bu zamanda oturdum. Sözümü tamamiyle işit. Bilhassa küçük kardeş yeğenim, oğlum, bütün soyum, milletim, güneydeki Şadpıt beyleri, kuzeydeki Tarkat, Buyruk beyleri, Otuz Tatar, ... Dokuz Oğuz beyleri, milleti! Bu sözümü iyice işit, adamakıllı dinle: Doğuda gün doğusuna, güneyde gün ortasına, batıda gün batısına, kuzeyde gece ortasına kadar, onun içindeki millet hep bana tâbidir. Bunca milleti hep düzene soktum. O şimdi kötü değildir. Türk kağanı Ötüken ormanında otursa ilde sıkıntı yoktur. Doğuda Şantung ovasına kadar ordu sevk ettim, denize ulaşmama az kaldı. Güneyde Dokuz Ersin'e kadar ordu sevk ettim, Tibet'e ulaşmama az kaldı. Batıda İnci nehrini geçerek Demir Kapıya kadar ordu sevk ettim. Kuzeyde Yir Bayırku yerine kadar ordu sevk ettim. Bunca yere kadar yürüttüm. Ötüken ormanından iyisi hiç yokmuş. İl tutacak yer Ötüken ormanı imiş. Bu yerde oturup Çin milleti ile anlaştım. Altını, gümüşü, ipeği, ipekliyi sıkıntısız öylece veriyor. Çin milletinin sözü tatlı, ipek kumaşı yumuşak imiş. Tatlı sözle, yumuşak ipek kumaşla aldatıp uzak milleti öylece yaklaştırırmış. Yaklaştırıp, konduktan sonra, kötü şeyleri o zaman düşünürmüş. İyi bilgili insanı, iyi cesur insanı yürütmezmiş. Bir insan yanılsa kabilesine, milletine, akrabasına kadar barındırmaz imiş. Tatlı sözüne, yumuşak ipek kumaşına aldanıp çok çok, Türk milleti, öldün; Türk milleti, öleceksin! Güneyde Çogay ormanına, Tögültün ovasına konayım dersen, Türk milleti, öleceksin! Orda kötü kişi şöyle öğretiyormuş: Uzak ise kötü mal verir, yakın ise iyi mal verir diyip öyle öğretiyormuş. Bilgi bilmez kişi o sözü alıp, yakına varıp, çok insan öldün! O yere doğru gidersen Türk milleti, öleceksin! Ötüken yerinde oturup kervan, kafile gönderirsen hiç bir sıkıntın yoktur. Ötüken ormanında oturursan ebediyen il tutarak oturacaksın. Türk milleti, tokluğun kıymetini bilmezsin. Acıksan tokluk düşünmezsin. Bir doysan açlığı düşünmezsin. Öyle olduğun için beslemiş olan kağanının sözünü almadan her yere gittin. Hep orda mahvoldun, yok edildin. Orda, geri kalanınla, her yere zayıflayarak ölerek yürüyordun. Tanrı buyurduğu için, kendim devletli olduğum için kağan oturdum. Kağan oturup aç, fakir milleti hep toplattım. Fakir milleti zengin kıldım. Az milleti çok kıldım. Yoksa bu sözümde yalan var mı? Türk beyleri, milleti, bunu işitin! Türk milletini toplayıp il tutacağını burda vurdum. Yanılıp öleceğini yine burda vurdum. Her ne sözüm varsa ebedî taşa vurdum. Ona bakarak bilin. Şimdiki Türk milleti, beyleri, bu zamanda itaat eden beyler olarak mı yanılacaksınız? Babam kağan, amcam kağan oturduğunda dört taraftaki milleti nasıl düzene sokmuş ... Tanrı buyurduğu için kendim oturduğumda dört taraftaki milleti düzene soktum ve tertipledim ... kıldım. ... Türgiş kağanına kızımı ... fevkalâde büyük törenle alı verdim. Türgiş kağanının kızını fevkalâde büyük törenle oğluma alıverdim ... fevkalâde büyük törenle alı verdim ... yaptırdım ... başlıya baş eğdirdim, dizliye diz çöktürdüm. Üstte Tanrı, altta yer bahşettiği için gözle görülmeyen, kulakla işitilmeyen milletimi doğuda gün doğusuna, güneyde ... batıda ... Sarı altınını, beyaz gümüşünü, kenarlı ipeğini, ipekli kumaşını, binek atını, aygırını, kara samurunu, mavi sincabını Türk'üme, milletime kazanı verdim, tanzim edi verdim ... kedersiz kıldım. Üstte Tanrı kudretli ... Türk beylerini, milletini ... besleyin, zahmet çektirmeyin, incitmeyin! ... benim Türk beylerim, Türk milletim,... kazanıp ... bu ... bu kağanından, bu beylerinden ... suyundan ayrılmazsan, Türk milleti, kendin iyilik göreceksin, evine gireceksin, dertsiz olacaksın. ... Ondan sonra Çin kağanından resimciyi hep getirttim. Benim sözümü kırmadı, maiyetindeki resimciyi gönderdi. Ona bambaşka türbe yaptırdım. İçine dışına bambaşka resim vurdurdum. Taş yontturdum. Gönüldeki sözümü vurdurdum ... On Ok oğluna, yabancına kadar bunu görüp bilin! Ebedî taş yontturdum ... yontturdum, yazdırdım. ... O taş türbesini ...

Batı Yüzü:

... üstte ... Bilge Kağan uçtu. Yaz olsa, üstte gök davulu gürler gibi, öylece ve dağda yabani geyik gürlese, öylece mateme gark oluyorum. Babam kağanın taşını kendim kağan ......

Güneybatı Yüzü:

Bilge Kağan kitâbesini Yollug Tigin, yazdım. Bunca türbeyi, resimi, sanatı ... kağanın yeğeni Yollug Tigin ben bir ay dört gün oturup yazdım, resimledim

BOSNA HERSEK

Coğrafi Verileri


Konum: Güneydoğu Avrupa'da, Adriyatik Denizi ve Hırvatistan sınırında bulunan bir ülke.
Coğrafi konumu: 44 00 Kuzey enlemi, 18 00 Doğu boylamı
Harita konumu: Kuzeybatı Balkanlar, Avrupa
Yüzölçümü: toplam: 51,129 km²
kara: 51,129 km²
su: 0 km²
Sınırları: toplam: 1,459 km
Sınır komşuları: Hırvatistan 932 km, Karadağ 225 km, Sırbistan 302 km
Sahil şeridi: 20 km
İklimi: Sıcak yazlar ve soğuk kışlar; deniz seviyesinden daha yüksek bölgelerde yazlar kısa ve serin, kışlar uzun ve sert geçer; kıyı bölgelerinde kışlar ılıman ve yağışlıdır.
Arazi yapısı: Arazi dağlık ve vadilerle kaplıdır.
Deniz seviyesinden yüksekliği: en alçak noktası: Adriyatik Denizi 0 m; en yüksek noktası: Maglic 2,386 m
Doğal kaynaklar: Kömür, demir, boksit, manganez, ormanlar, bakır, krom, kurşun, çinko, hidro güç
Arazi kullanımı: Tarıma elverişli: %19.61
daimi ekinler: %1.89 diğer: %78.5 (2005 verileri)
Sulanan arazi: 30 km² (2003 verileri)
Doğal afetler: Yıkıcı depremler

Sayfa başına dönüş

Nüfus Bilgileri


Nüfus: 4,498,976 (Temmuz 2006)
Yaş yapısı: 0-14 yaş: %15.5 (erkek 359,739; kadın 336,978)
15-64 yaş: %70.1 (erkek 1,590,923; kadın 1,564,665)
65 yaş ve üzeri: %14.4 (erkek 265,637; kadın 381,034) (2006 verileri)
Nüfus artış oranı: %1.35 (2006 verileri)
Mülteci oranı: 8.77 mülteci/1,000 nüfus (2006 tahmini)
Cinsiyet oranı: doğumlarda: 1.07 erkek/kadın
15 yaş altı: 1.07 erkek/kadın
15-64 yaş: 1.02 erkek/kadın
65 yaş ve üzeri: 0.7 erkek/kadın
toplam nüfus: 0.97 erkek/kadın (2006 verileri)
Bebek ölüm oranı: 9.82 ölüm/1,000 doğan bebek (2006 tahmini)
Ortalama hayat süresi: toplam nüfus: 78 yıl
erkek: 74.39 yıl
kadın: 81.88 yıl (2006 verileri)
Ortalama çocuk sayısı: 1.22 çocuk/1 kadın (2006 tahmini)
HIV/AIDS - hastalıklarına yakalanan yetişkin sayısı: %0.01 (2001 verileri)
HIV/AIDS - hastalıklarından ölenler: 100 den az (2001 verileri)
Ulus: Boşnak, Hersek
Nüfusun etnik dağılımı: Boşnak %48, Sırp %37.1, Hırvat %14.3, diğer %0.6 (2000)
Dinler: Muslümanlar %40, Ortodoks %31, Roma Katolikleri %15, diğer %14
Dil: Hırvatça, Sırpça, Boşnakça

Sayfa başına dönüş

Yönetimi


Ülke adı: Resmi adı: Bosna - Hersek Cumhuriyeti
yerel adı: Bosna i Hercegovina
ingilizce: Bosnia and Herzegovina
Yönetim biçimi: Başkanlık Tipi Cumhuriyet
Başkent: Saraybosna
Bağımsızlık: 1 Mart 1992 (Yugoslavya'dan ayrıldı)
Milli bayram: Ulusal gün, 25 Kasım (1943)
Anayasa: 14 Aralık 1995
Hukuk sistemi: Genel hukuk kuralları çerçevesinde düzenlenmiştir.
Üye olduğu uluslararası örgüt ve kuruluşlar: BIS, CE (Avrupa Konseyi), CEI (Orta Avrupa Girişimi), EBRD (Avrupa Yatırım ve Kalkınma Bankası), ECE (Birleşmiş Milletler Avrupa Ekonomik Komisyonu), FAO (Tarım ve Gıda Örgütü), G-77, IAEA (Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı), IBRD (Uluslararası İmar ve Kalkınma Bankası), ICAO (Uluslararası Sivil Havacılık Örgütü), IDA (Uluslararası Kalkınma Birliği), IFAD (Uluslararası Tarımsal Kalkınma Fonu), IFC (Uluslararası Finansman Kurumu), ILO (Uluslarası Çalışma Örgütü), IMF (Uluslararası Para Fonu), IMO (Uluslararası Denizcilik Örgütü), Inmarsat (Uluslararası Denizcilik Uydu Teşkilatı), Intelsat (Uluslararası Telekomünikasyon ve Uydu Örgütü), Interpol (Uluslararası Polis Teşkilatı), IOC (Uluslararası Olimpiyat Komitesi), IOM (Uluslararası Göçmen Teşkilatı), ISO (Uluslararası Standartlar Örgütü), ITU (Uluslararası Haberleşme Birliği), NAM, OAS (Amerika Devletleri Teşkilatı), OIC (İslam Konferansı Örgütü), OPCW (Kimyasal Silahları Yasaklama Organizasyonu), OSCE (Avrupa Güvenlik ve İşbirliği Örgütü), UN (Birleşmiş Milletler), UNCTAD (Birleşmiş Milletler Ticaret ve Kalkınma Konferansı), UNESCO (Eğitim-Bilim ve Kültür Örgütü), UNIDO (Endüstriyel Kalkınma Örgütü), UNMEE (BM Etyopya-Eritre Misyonu), UNTAET (BM Doğu Timor Geçiş Yönetimi), UPU (Dünya Posta Birliği), WHO (Dünya Sağlık Örgütü), WIPO (Dünya Fikri Mülkiyet Teşkilatı), WMO (Dünya Meteoroloji Örgütü), WToO (Dünya Turizm Örgütü), WTrO (Dünya Ticaret Örgütü)

Sayfa başına dönüş

Ekonomik Göstergeler


Ekonomiye genel bakış: 1991 yılında Bosna-Hersek bağımsızlığını kazandığında 3,5 yıl süren savaş ülke kaynaklarının çoğunun tükenmesine neden olmuştu. 1994 yılı Ağustos ayı itibariyle Bosna-Hersek Federasyonu hükümeti başlattığı makroekonomik istikrar programı sonucunda 1995 yılında ekonomide canlanma kaydetmiş ve hiperenflasyon kontrol altına alınmıştır. Savaş sonrası Bosna-Hersek'te ulaşım yolları büyük oranda tahrip olmuştur. Yurtdışı bağlantılı tek bir demiryolu kalmamış, telekomünikasyon ve radyo-televizyon tesisleri tamamen zarar görmüştür. Eski Yugoslavya'da elektrik mühendisliği, madencilik, metal işleme, tarım ve gıda sektörlerinde faaliyet gösteren bazı büyük firmalara ev sahipliği yapmış olan Bosna-Hersek'te üretimin büyük bir kısmı kamulaştırılmış olmasına rağmen küçük ölçekli pek çok özel firma da bulunmaktadır. Ticaretin büyük bir kısmı da özel firmalar tarafından gerçekleşmiştir. Sanayi altyapısına sahip olmasına karşın Bosna-Hersek Makedonya'dan sonra eski Yugoslav devletleri arasında milli geliri en düşük ülkedir.
GSYİH: Satınalma gücü paritesi - 24.8 milyar $ (2006 verileri)
GSYİH - reel büyüme: %5.3 (2006 verileri)
GSYİH - sektörlere göre: tarım: %14.2
endüstri: %30.8
hizmet: %55 (2002 verileri)
Enflasyon oranı (tüketici fiyatlarında): %8.2 (2006 verileri)
İş gücü: 1.026 milyon
İşsizlik oranı: %45.5 (2004 verileri)
Bütçe: gelirler: 5.643 milyar $; giderler: 5.677 milyar $ (2006 verileri)
Endüstri: çelik, kömür, demir, kurşun, çinko, manganez, boksit, araçlar, tekstil, tütün mamulleri, ahşap mobilya, tank ve uçak toplulukları, petrol arıtımı
Endüstrinin büyüme oranı: %5.5 (2006 verileri)
Elektrik üretimi: 12.98 milyar kWh (2006)
Elektrik üretimi için kaynaklar: Fosil yakıtlar: %38.68
hidro: %61.32
nükleer: %0
diğer: %0 (2004)
Elektrik tüketimi: 11.03 milyar kWh (2004)
Elektrik ihracatı: 3.05 milyar kWh (2004)
Elektrik ithalatı: 2 milyar kWh (2004)
Tarım ürünleri: buğday, mısır, meyve, sebze, canlı hayvanlar
İhracat: 3.5 milyar $ (2006 verileri)
İhracat ortakları: Hırvatistan, İsviçre, İtalya, Almanya
İthalat: 8.25 milyar $ (2006 verileri)
İthalat ortakları: Hırvatistan, Slovenya, Almanya, İtalya
Dış borç tutarı: 3.927 milyar $ (2006 verileri)
Para birimi: Marka (BAM)
Para birimi kodu: BAM
Mali yıl: Takvim yılı

Sayfa başına dönüş

İletişim Bilgileri


Kullanılan telefon hatları: 968,900 (2005)
Telefon kodu: 387
Radyo yayın istasyonları: AM 8, FM 16, kısa dalga 1 (1998)
Radyolar: 940,000 (1997)
Televizyon yayını yapan istasyonlar: 33 (1995)
Internet kısaltması: .ba
Internet servis sağlayıcıları: 3 (2000)
Internet kullanıcıları: 806,400 (2005)

Sayfa başına dönüş

Ulaşım ve Taşımacılık


Demiryolları: toplam: 608 km
Karayolları: toplam: 21,846 km
asfalt: 11,425 km
asfalt olmayan: 10,421 km
Boru hatları: Ham petrol 174 km; doğal gaz 90 km (1992)
Limanlar: Bosanska Gradiska, Bosanski Broa, Bosanski Samac, Brcko Orasje
Hava alanları: 28 (2006 verileri)
Helikopter alanları: 5 (2006)

BOLİVYA

Coğrafi Verileri


Konum: Güney Amerika'nın orta kesiminde yer almakta olup, kuzey ve doğuda Brezilya, güneydoğuda Paraguay, güneyde Arjantin, güneybatıda Şili ve batıda Peru ile çevrilidir.
Coğrafi konumu: 17 00 Güney enlemi, 65 00 Batı boylamı
Harita konumu: Güney Amerika
Yüzölçümü: toplam: 1,098,580 km²
kara: 1,084,390 km²
su: 14,190 km²
Sınırları: toplam: 6,940 km
Sınır komşuları: Arjantin 832 km, Brezilya 3,423 km, Şili 860 km, Paraguay 750 km, Peru 1,075 km
Sahil şeridi: 0 km (kara ile çevrili)
Denizleri: yok (kara ile çevrili)
İklimi: Deniz seviyesine göre çeşitlilik göstermektedir. Nemli ve soğuk tropikal iklimden, soğuk kutup iklimine kadar bir çok iklimin özelliklerini taşır.
Arazi yapısı: Engebeli Andlar, dağlık Altiplano yaylası, tepelikler, Amazon havzasında düz ovalıkları ile Bolivya 3 esas bölgeye ayrılır. Kuzeyde ve doğuda Oriente, kuzeybatıda Lianos, güneydoğuda Bolivya Chaco bölgeleri yer almaktadır.
Deniz seviyesinden yüksekliği: en alçak noktası: Rio Paraguay 90 m
en yüksek noktası: Nevado Sajama 6,542 m
Doğal kaynakları: Kalay, doğal gaz, petrol, çinko, tungsten, antimon, gümüş, demir, kurşun, altın, kereste, hidro güç
Arazi kullanımı:tarıma elverişli: %2.78
daimi ekinler: %0.19
diğer: %97.03 (2005 verileri)
Sulanan arazi: 1,320 km² (2003 verileri)
Doğal afetler: Kuzeydoğuda su baskınları (Mart - Nisan)
Coğrafi not: kara ile çevrili

Sayfa başına dönüş
%
Nüfus Bilgileri


Nüfus: 8,989,046 (Temmuz 2006 verileri)
Yaş yapısı: 0-14 yaş: %35 (erkek 1,603,982; kadın 1,542,319)
15-64 yaş: %60.4 (erkek 2,660,806; kadın 2,771,807)
65 yaş ve üzeri: %4.6 (erkek 182,412; kadın 227,720) (2006 verileri)
Nüfus artış oranı: %1.45 (2006 verileri)
Mülteci oranı: -1.22 mülteci/1,000 nüfus (2006 tahmini)
Cinsiyet oranı: doğumlarda: 1.05 erkek/kadın
15 yaş altı: 1.04 erkek/kadın
15-64 yaş: 0.96 erkek/kadın
65 yaş ve üzeri: 0.82 erkek/kadın
toplam nüfusta: 0.98 erkek/kadın (2006 verileri)
Bebek ölüm oranı: 51.77 ölüm/1,000 doğan bebek (2006 tahmini)
Ortalama hayat süresi: toplam nüfus: 65.84 yıl
erkek: 63.21 yıl
kadın: 68.61 yıl (2006 verileri)
Ortalama çocuk sayısı: 2.85 çocuk/1 kadın (2006 tahmini)
HIV/AIDS - hastalıklarına yakalanan yetişkin sayısı: %0.1 (2003 verileri)
HIV/AIDS - hastalıkları taşıyan insan sayısı: 4,900 (2003 verileri)
HIV/AIDS - ölümleri: 500 (2003 verileri)
Ulus: Bolivyalı
Nüfusun etnik dağılımı: Quechua %30, Aymara %25, melez %30, beyaz ırk %15
Dinler: Roma Katolikleri %95, Protestanlar (Evangelist methodistler)
Diller: İspanyolca (resmi), Quechua (resmi), Aymara (resmi)
Okur yazar oranı: 15 yaş ve üzeri bilgiler
toplam nüfus: %87.2
erkek: %93.1
kadın: %81.6 (2003 verileri)

Sayfa başına dönüş

Yönetimi


Ülke adı: Resmi tam adı: Bolivya Cumhuriyeti
kısa şekli : Bolivya
Yerel tam adı: Republica de Bolivya
yerel kısa şekli: Bolivya
ingilizce: Bolivia
Yönetim Biçimi: Başkanlık Tipi Cumhuriyet
Başkent: La Paz (devletin bulunduğu şehir); Sucre (legal başkent ve adliyenin bulunduğu şehir)
İdari bölmeler: 9 bölüm; Chuquisaca, Cochabamba, Beni, La Paz, Oruro, Pando, Potosi, Santa Cruz, Tarija
Bağımsızlık günü: 6 Ağustos 1825 (İspanya'dan ayrıldı)
Milli bayram: Bağımsızlık günü, 6 Ağustos (1825)
Anayasa: 2 Şubat 1967; Ağustos 1994 tarihinde yeniden gözden geçirilmiştir.
Hukuk sistemi: İspanyol hukuku temel alınmıştır.
Üye olduğu uluslararası örgüt ve kuruluşlar: CAN, CCC (Gümrük İşbirliği Konseyi), ECLAC (Birleşmiş Milletler Latin Amerika ve Karayipler Komisyonu), FAO (Tarım ve Gıda Örgütü), G-11, G-77, IADB (Amerika Bölgesi Kalkınma Bankası), IAEA (Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı), IBRD (Uluslararası İmar ve Kalkınma Bankası), ICAO (Uluslararası Sivil Havacılık Örgütü), ICRM (Uluslararası Kızılhaç ve Kızılay Hareketi), IDA (Uluslararası Kalkınma Birliği), IFAD (Uluslararası Tarımsal Kalkınma Fonu), IFC (Uluslararası Finansman Kurumu), IFRCS (Uluslararası Kızılhaç ve Kızılay Toplulukları Federasyonu), ILO (Uluslarası Çalışma Örgütü), IMF (Uluslararası Para Fonu), IMO (Uluslararası Denizcilik Örgütü), Intelsat (Uluslararası Telekomünikasyon ve Uydu Örgütü), Interpol (Uluslararası Polis Teşkilatı), IOC (Uluslararası Olimpiyat Komitesi), IOM (Uluslararası Göçmen Teşkilatı), ITU (Uluslararası Telekomünikasyon Birliği), LAES, LAIA (Latin Amerika Entegrasyon Birliği), Mercosur (Güney Amerika Ülkeleri Ortak Pazarı), MONUC (BM Kongo Operasyonu), NAM, OAS (Amerika Devletleri Teşkilatı), OPANAL, OPCW (Kimyasal Silahları Yasaklama Organizasyonu), PCA (Daimi Hakemlik Mahkemesi), RG, UN (Birleşmiş Milletler), UNCTAD (Birleşmiş Milletler Ticaret ve Kalkınma Konferansı), UNESCO (Eğitim-Bilim ve Kültür Örgütü), UNIDO (Endüstriyel Kalkınma Örgütü), UNMIK (BM Kosova Geçici Yönetimi), UNTAET (BM Doğu Timor Geçiş Yönetimi), UPU (Dünya Posta Birliği), WCL (Dünya Emek Konfederasyonu), WFTU (Dünya İşçi Sendikaları Federasyonu), WHO (Dünya Sağlık Örgütü), WIPO (Dünya Fikri Mülkiyet Teşkilatı), WMO (Dünya Meteoroloji Örgütü), WToO (Dünya Turizm Örgütü), WTrO (Dünya Ticaret Örgütü)

Sayfa başına dönüş

Ekonomik Göstergeler


Ekonomiye genel bakış: 1940`lara değin yalnızca ihracata yönelik madenciliğe dayalı ve dışa kapalı bir ekonomisi olan Bolivya, bugün ticaret, finans, madencilik ve sanayi temelinde gelişen karma bir ekonomiye sahiptir. Güney Amerika`nın en yoksul ülkelerinden biri olan Bolivya`da, devlet gelirleri ile yabancı yatırımların çok az oluşu ve yönetimde bir türlü istikrar sağlanamaması yüzünden, ekonomik durum iyileştirilememiştir. Cumhurbaşkanı Sanchez de Lozada (1993-97), piyasa ekonomi reformlarını ilerletmiştir. Lozada`nın başarısı, Meksika ve Mercosur (Güney Amerika Ülkeleri Ortak Pazarı) ile serbest ticaret antlaşması ve ülke havayolları, telefon kurumu, demiryolları, elektrik santrali ve petrol sanayini özelleştirmeyi kapsamaktadır. Hugo Banzer Suarez ise ülkenin yatırım koşullarını değiştirmek için süregelen ahlak bozukluğuna karşı kampanya başlatmıştır. 1999`da Brezilya ile arasına döşenen 2 milyar $ lık doğal gaz boru hattının tamamlanmasıyla, Bolivya bölgenin enerji faaliyet merkezi haline gelmeyi ummaktadır.
GSYİH: Satınalma gücü paritesi - $27.21 milyar (2006 verileri)
GSYİH - reel büyüme: %3.3 (2006 verileri)
GSYİH - sektörlere göre: tarım: %12.8
endüstri: %36.1
hizmet: %51.2 (2006 verileri)
Enflasyon oranı (tüketici fiyatlarında): %4.3 (2006 verileri)
İş gücü: 4.3 milyon
İşsizlik oranı: %7.8 (2006)
Bütçe: gelirler: 4.153 milyar $; giderler: 3.619 milyar $ (2006)
Endüstri: madencilik, arıtım, petrol, yiyecek ve içecek, tütün, el sanatları, giysi
Endüstrinin büyüme oranı: %5.7 (2004 verileri)
Elektrik üretimi: 4.472 milyar kWh (2004)
Elektrik üretimi için kaynaklar: Fosil yakıtlar: %56.61
hidro: %41.6
nükleer: %0
diğer: %1.79 (2004)
Elektrik tüketimi: 4.168 milyar kWh (2004)
Elektrik ihracatı: 0 milyon kWh (2004)
Elektrik ithalatı: 9 milyon kWh (2004)
Tarım ürünleri: Soya fasulyesi, kahve, pamuk, mısır, şekerkamışı, pirinç, patates, kereste
İhracat: 3.668 milyar $ (2006 verileri)
İhracat ürünleri: Soya fasulyesi, baklagiller, doğal gaz, çinko, altın, ormancılık ürünleri
İhracat ortakları: Brezilya %44.2, ABD %12.5, Arjantin %10.9, Kolombiya %7.8, Peru %4.8 (2005)
İthalat: 2.934 milyar $ (2006 verileri)
İthalat ürünleri: Yatırım malları, ham maddeler ve endüstri malları, kimyasal maddeler, petrol, gıda
İthalat ortakları: Brezilya %21.9, Arjantin %16.7, ABD %13.8, Şili %6.9, Peru %6.5, Japonya %6.1, Çin %5.8 (2005)
Dış borç tutarı: 5.916 milyar $ (2006)
Para birimi: Bolivya Pesosu (BOB)
Para birimi kodu: BOB
Mali yıl: Takvim yılı

Sayfa başına dönüş

İletişim Bilgileri


Kullanılan telefon hatları: 646,300 (2005)
Telefon kodu: 591
Radyo yayın istasyonları: AM 171, FM 73, kısa dalga 77 (1999)
Radyolar: 5.25 milyon (1997)
Televizyon yayını yapan istasyonlar: 48 (1997)
Televizyonlar: 900,000 (1997)
Internet kısaltması: .bo
Internet servis sağlayıcıları: 9 (2000)
Internet kullanıcıları: 480,000 (2005)

Sayfa başına dönüş

Ulaşım ve Taşımacılık


Demiryolları: toplam: 3,519 km
Karayolları: toplam: 62,479 km
asfalt: 3,749 km
asfalt olmayan: 56,730 km (2004)
Su yolları: 10,000 km
Boru hatları: Ham petrol 2,475 km; petrol ürünleri 1,589 km; doğal gaz 4,860 km
Limanları: Puerto Aguirre
Hava alanları: 1,084 (2006)

BİRLEŞİK KRALLIK

Coğrafi Verileri


Konum: Batı Avrupa, Kuzey Atlas Okyanusu ile Kuzey Denizi arasında, Fransa'nın kuzeybatısında yer alır.
Coğrafi konumu: 54 00 Kuzey enlemi, 2 00 Batı boylamı
Haritadaki konumu: Avrupa
Yüzölçümü: 244,820 km²
Sınırları: toplam: 360 km
sınır komşuları: İrlanda 360 km
Sahil şeridi: 12,429 km
İklimi: Ilıman
Arazi yapısı: Engebeli tepelikler ve alçak dağlar, doğu ve güneydoğuda ovalar yer alır.
Deniz seviyesinden yüksekliği: en alçak noktası: Fenland -4 m
en yüksek noktası: Ben Nevis 1,343 m
Doğal kaynakları: Kömür, petrol, doğal gaz, kalay, kireçtaşı, demir, tuz, kil, alçıtaşı, kurşun, silis, işlenebilir toprakları
Arazi kullanımı: tarıma uygun topraklar: %23.23
daimi ekinler: %0.2
otlaklar: %46
ormanlık arazi: %10
diğer: %20.57 (2005 verileri)
Sulanan arazi: 1,700 km² (2003 verileri)

Sayfa başına dönüş

Nüfus Bilgileri


Nüfus: 60,609,153 (Temmuz 2006 verileri)
Nüfus artış oranı: %0.28 (2006 verileri)
Mülteci oranı: 2.18 mülteci/1,000 nüfus (2006 tahmini)
Bebek ölüm oranı: 5.08 ölüm/1,000 doğan bebek (2006 tahmini)
Ortalama hayat süresi: Toplam nüfus: 78.54 yıl
erkeklerde: 76.09 yıl
kadınlarda: 81.13 yıl (2006 verileri)
Ortalama çocuk sayısı: 1.66 çocuk/1 kadın (2006 tahmini)
HIV/AIDS - hastalıklarına yakalanan yetişkin sayısı: %0.2 (2001 verileri)
HIV/AIDS - hastalığı olan insan sayısı: 51,000 (2001 verileri)
HIV/AIDS - hastalıklarından ölenlerin sayısı: 500 (2003 verileri)
Ulus: İngiliz
Nüfusun etnik dağılımı: İngiliz %81.5, İskoç %9.6, Irlandalı %2.4, Welsh %1.9, Ulster %1.8, Batı Hindistanlı, Hindistanlı, Pakistanlı ve diğer %2.8
Din: Hıristiyan (Anglikan, Roma Katolikleri, Presbyterian, Methodist) %71.6, Muslüman %2.7, Hindu %1, diğer %1.6, inançsız %23.1 (2001)
Diller: İngilizce, Gallerce, İskoçca
Okur yazar oranı: 15 yaş ve üzeri için veriler
toplam nüfusta: %99 (2005 verileri)

Sayfa başına dönüş

Yönetimi


Ülke adı: Birleşik Krallık
ingilizce: United Kingdom
Yönetim biçimi: Meşruti Krallık
Başkent: Londra
Bağımlı toprakları: Anguilla, Bermuda, İngiliz Hint Okyanusu Bölgesi, İngiliz Virgin Adaları, Kayman Adaları, Falkland Adaları, Cebelitarık, Guernsey, Jersey, Isle of Man, Montserrat, Pitcairn Adaları, Saint Helena, Güney Georgia ve Güney Sandwich Adaları, Turks ve Caicos Adaları
Milli bayram: Kraliçe Elizabeth'in doğum günü, Haziran'ın ikinci Cumartesi (1926)
Üye olduğu uluslararası örgüt ve kuruluşlar: AfDB (Afrika Kalkınma Bankası), AsDB (Asya Kalkınma Bankası), AG (Avustralya Grubu), BIS (Uluslararası İmar Bankası), C, CCC (Gümrük İşbirliği Konseyi), CDB (Karayipler Kalkınma Bankası), CE (Avrupa Konseyi), CERN (Avrupa Nükleer Araştırma Teşkilatı), EAPC (Avrupa - Atlantik Ortaklık Konseyi), EBRD (Avrupa Yatırım ve Kalkınma Bankası), ECA (Birleşmiş Milletler Afrika Ekonomik Komisyonu), ECE (Birleşmiş Milletler Avrupa Ekonomik Komisyonu), ECLAC (Birleşmiş Milletler Latin Amerika ve Karayipler Komisyonu), EIB (Avrupa Yatırım Bankası), ESA (Avrupa Uzay Ajansı), ESCAP (Asya ve Pasifikler Ekonomik ve Sosyal Komisyonu), Avrupa Birliği, FAO (Tarım ve Gıda Örgütü), G- 5, G- 7, G-10, IADB (Amerika Bölgesi Kalkınma Bankası), IAEA (Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı), IBRD (Uluslararası İmar ve Kalkınma Bankası), ICAO (Uluslararası Sivil Havacılık Örgütü), ICC (Milletlerarası Ticaret Odası), ICFTU (Uluslararası Serbest Ticaret Birlikleri Konfederastonu), ICRM (Uluslararası Kızılhaç ve Kızılay Hareketi), IDA (Uluslararası Kalkınma Birliği), IEA (Uluslararası Enerji Ajansı), IFAD (Uluslararası Tarımsal Kalkınma Fonu), IFC (Uluslararası Finansman Kurumu), IFRCS (Uluslararası Kızılhaç ve Kızılay Toplulukları Federasyonu), IHO (Uluslararası Hidrografi Örgütü), ILO (Uluslarası Çalışma Örgütü), IMF (Uluslararası Para Fonu), IMO (Uluslararası Denizcilik Örgütü), Inmarsat (Uluslararası Denizcilik Uydu Teşkilatı), Intelsat (Uluslararası Telekomünikasyon ve Uydu Örgütü), Interpol (Uluslararası Polis Teşkilatı), IOC (Uluslararası Olimpiyat Komitesi), IOM (Uluslararası Göçmen Teşkilatı), ISO (Uluslararası Standartlar Örgütü), ITU (Uluslararası Haberleşme Birliği), MONUC (BM Kongo Operasyonu), NAM, NATO (Kuzey Atlantik Asemblesi), NEA (Nükleer Enerji Kurulu), NSG, OAS (Amerika Devletleri Teşkilatı), OECD (Ekonomik İşbirliği ve Kalkınma Örgütü),OPCW, OSCE (Avrupa Güvenlik ve İşbirliği Örgütü), PCA (Daimi Hakemlik Mahkemesi), SPC (Güney Pasifik Komisyonu), UN (Birleşmiş Milletler), UN Güvenlik Konseyi, UNAMSIL (BM Sierra Leone Misyonu), UNCTAD (Birleşmiş Milletler Ticaret ve Kalkınma Konferansı), UNESCO (Eğitim-Bilim ve Kültür Örgütü), UNFICYP (BM Barış Gücü), UNHCR (BM Mülteciler Yüksek Komiserliği), UNIDO (Endüstriyel Kalkınma Örgütü), UNIKOM (BM Irak-Kuveyt Gözlem Misyonu), UNMIBH (BM Bosna Hersek Misyonu), UNMIK (BM Kosova Geçici Yönetimi), UNOMIG (BM Gürcistan Gözlem Misyonu), UNRWA (BM Filistin Mültecileri Yardım Komisyonu), UNTAET (BM Doğu Timor Geçiş Yönetimi), UNU, UPU (Dünya Posta Birliği), WCL (Dünya Emek Konfederasyonu), WEU (Batı Avrupa Konseyi), WHO (Dünya Sağlık Örgütü), WIPO (Dünya Fikri Mülkiyet Teşkilatı), WMO (Dünya Meteoroloji Örgütü), WTrO (Dünya Ticaret Örgütü), ZC

Sayfa başına dönüş

Ekonomik Göstergeler


GSYİH: Satınalma Gücü paritesi - 1.818 trilyon $ (2005 verileri)
GSYİH - reel büyüme: %1.9 (2005 verileri)
GSYİH - sektörel bileşim: tarım: %0.5
endüstri: %23.7
hizmet: %75.8 (2005)
Enflasyon oranı (tüketici fiyatlarında): %2.1 (2005 verileri)
İş gücü: 30.07 milyon (2005)
İşsizlik oranı: %4.7 (2005 verileri)
Endüstri: Makine parçaları, elektrik enerjisi ekipmanları, gemi yapımı, uçaklar, motorlu araçlar ve parçaları, elektronikler, komünikasyon araçları, metaller, kimyasallar, kömür, petrol, kağıt ve kağıt ürünleri, gıda maddeleri, tekstil, giysi, tüketim malları
Endüstrinin büyüme oranı: %-1.9 (2005)
Elektrik üretimi: 369.9 milyar kWh (2003)
Elektrik tüketimi: 346.1 milyar kWh (2003)
Elektrik ihracatı: 3 milyon kWh (2003)
Elektrik ithalatı: 5.1 milyar kWh (2003)
Tarım ürünleri: Tahıllar, patatse, sebze, sığır, koyun, kümes hayvanı, balık
İhracat: 372.7 milyar $ (2005)
İhracat ürünleri: Sanayi malları, yakıt, kimyasallar, gıda, meşrubat, tütün
İhracat ortakları: ABD 15.1%, Almanya %10.5, Fransa %8.9, İrlanda %7.3, Hollanda %5.5, Belçika %5, İspanya %4.4 (2005)
İthalat: 483.7 milyar $ (2005)
İthalat ürünleri: Sanayi malları, makine, yakıt, gıda maddeleri
İthalat ortakları: Almanya %12.8, ABD %8.7, Fransa %7.1, Hollanda %6.6, Çin %5, Norveç %4.7, Belçika %4.6, İtalya %4 (2005)
Para birimi: İngiliz Poundu (GBP)
Para birimi kodu: GBP
Mali yıl: 1 Nisan - 31 Mart

Sayfa başına dönüş

İletişim Bilgileri


Kullanılan telefon hatları: 32.943 milyon (2005)
Telefon kodu: 44
Radyo yayın istasyonları: AM 219, FM 431, kısa dalga 3 (1998)
Radyolar: 84.5 milyon (1997)
Televizyon yayını yapan istasyonlar: 228 (1995)
Televizyonlar: 30.5 milyon (1997)
Internet kısaltması: .uk
Internet servis sağlayıcıları: 245 (2000)
Internet kullanıcıları: 37.6 million (2005)

Sayfa başına dönüş

Ulaşım ve Taşımacılık


Demiryolları: 17,156 km (2005)
Karayolları: 387,674 km (2004 verileri)
Su yolları: 3,200 km
Boru hatları: Ham petrol 933 km; petrol ürünleri 2,993 km; doğal gaz 12,800 km
Limanları: Aberdeen, Belfast, Bristol, Cardiff, Dover, Falmouth, Felixstowe, Glasgow, Grangemouth, Hull, Leith, Liverpool, London, Manchester, Peterhead, Plymouth, Portsmouth, Scapa Flow, Southampton, Sullom Voe, Tees, Tyne
Hava alanları: 471 (2006)
Helikopter alanları: 11 (2006)

BİRLEŞİK ARAP EMİRLİKLERİ

Coğrafi Verileri


Konum: Orta Doğu'da, Umman Körfezi ve Basra Körfezi kıyısında, Umman ile Suudi Arabistan arasında yer almaktadır.
Coğrafi konumu: 24 00 Kuzey enlemi, 54 00 Doğu boylamı
Haritadaki konumu: Orta Doğu
Yüzölçümü: 82,880 km²
Sınırları: toplam: 867 km
Sınır komşuları: Umman 410 km, Suudi Arabistan 457 km
Sahil şeridi: 1,318 km
İklimi: Çöl iklimi, doğuda dağlık bölgede daha soğuktur.
Arazi yapısı: Düzlükler, çöller, doğuda dağlar yer alır.
Deniz seviyesinden yüksekliği: en alçak noktası: Basra Körfezi 0 m; en yüksek noktası: Jabal Yibir 1,527 m
Doğal kaynakları: petrol, doğal gaz
Arazi kullanımı: Tarıma uygun topraklar %0.77
daimi ekinler %2.27
Otlaklar ve çayırlar: %2
diğer: %94.96 (2005 verileri)
Sulanan arazi: 760 km² (2003 verileri)
Doğal afetler: Yaygın kum ve toz fırtınaları

Sayfa başına dönüş

Nüfus Bilgileri


Nüfus: 2,602,713 (Temmuz 2006 verileri)
Nüfus artış oranı: %1.52 (2006 verileri)
Mülteci oranı: 0.66 mülteci/1,000 nüfus (2006 tahmini)
Bebek ölüm oranı: 14.09 ölüm/1,000 doğan bebek (2006 tahmini)
Ortalama hayat süresi: toplam nüfus: 75.44 yıl
erkeklerde: 72.92 yıl
kadınlarda: 78.08 yıl (2006 verileri)
Ortalama çocuk sayısı: 2.88 çocuk/1 kadın (2006 tahmini)
HIV/AIDS - hastalıklarına yakalanan yetişkin sayısı: %0.18 (2001 verileri)
Nüfusun etnik dağılımı: Emirlikli %19, diğer Arap ve İranlılar %23, Güney Asyalılar %50, diğer %8 (1982)
Din: Müslüman %96, Hıristiyan, Hindu, diğer %4
Diller: Arapça (resmi), Parsça, İngilizce, Hindi, Urdu
Okur yazar oranı: 15 yaş ve üzeri için veriler
toplam nüfusta: %77.9
erkekler: %76.1
kadınlar: %81.7 (2003 verileri)

Sayfa başına dönüş

Yönetimi


Ülke adı: Resmi tam adı: Birleşik Arap Emirlikleri
Yerel tam adı: Al Imarat al Arabiyah al Muttahidah
ingilizce: United Arab Emirates
Yönetim biçimi: Monarşi İle Yönetilen Yedi Emirlikten Oluşan Federasyon
Başkent: Abu Dabi
İdari bölümler: 7 emirlik; Abu Zaby (Abu Dhabi), Ajman, Al Fujayrah, Ash Shariqah (Sharjah), Dubayy (Dubai), Ra's al Khaymah, Umm al Qaywayn
Bağımsızlık günü: 2 Aralık 1971 (İngiltere'den)
Milli bayram: Bağımsızlık günü, 2 Aralık (1971)
Anayasa: 2 Aralık 1971
Üye olduğu uluslararası örgüt ve kuruluşlar: ABEDA, AFESD (Arap Ülkeleri Ekonomik ve Sosyal Kalkınma Fonu), AL, AMF (Arap Ülkeleri Para Fonu), CAEU (Arap Ülkeleri Ekonomik Anlaşmalar Konseyi), CCC (Gümrük İşbirliği Konseyi), ESCWA (Birleşmiş Milletler Batı Asya Ekonomik ve Sosyal Komisyonu), FAO (Tarım ve Gıda Örgütü), G-77, GCC (Körfez Arap Ülkeleri İşbirliği Konseyi), IAEA (Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı), IBRD (Uluslararası İmar ve Kalkınma Bankası), ICAO (Uluslararası Sivil Havacılık Örgütü), ICRM (Uluslararası Kızılhaç ve Kızılay Hareketi), IDA (Uluslararası Kalkınma Birliği), IDB (İslam Kalkınma Bankası), IFAD (Uluslararası Tarımsal Kalkınma Fonu), IFC (Uluslararası Finansman Kurumu), IFRCS (Uluslararası Kızılhaç ve Kızılay Toplulukları Federasyonu), IHO (Uluslararası Hidrografi Örgütü), ILO (Uluslarası Çalışma Örgütü), IMF (Uluslararası Para Fonu), IMO (Uluslararası Denizcilik Örgütü), Inmarsat (Uluslararası Denizcilik Uydu Teşkilatı), Intelsat (Uluslararası Telekomünikasyon ve Uydu Örgütü), Interpol (Uluslararası Polis Teşkilatı), IOC (Uluslararası Olimpiyat Komitesi), ISO (Uluslararası Standartlar Örgütü), ITU (Uluslararası Haberleşme Birliği), NAM, OAPEC (Arap Petrol İhracatçısı Ülkeler Örgütü), OIC (İslam Konferansı Örgütü), OPCW (Kimyasal Silahları Yasaklama Organizasyonu), OPEC (Petrol İhraç Eden Ülkeler Teşkilatı), UN (Birleşmiş Milletler), UNCTAD (Birleşmiş Milletler Ticaret ve Kalkınma Konferansı), UNESCO (Eğitim-Bilim ve Kültür Örgütü), UNIDO (Endüstriyel Kalkınma Örgütü), UPU (Dünya Posta Birliği), WHO (Dünya Sağlık Örgütü), WIPO (Dünya Fikri Mülkiyet Teşkilatı), WMO (Dünya Meteoroloji Örgütü), WTrO (Dünya Ticaret Örgütü)

Sayfa başına dönüş

Ekonomik Göstergeler


GSYİH: Satınalma Gücü paritesi - 115.8 milyar $ (2005 verileri)
GSYİH - reel büyüme: %8.8 (2005 verileri)
GSYİH - sektörel bileşim: tarım: %4
endüstri: %58
hizmet: %38 (2002 verileri)
Enflasyon oranı (tüketici fiyatlarında): %10.5 (2005 verileri)
İş gücü: 2.8 milyon (2005 verileri)
Endüstri: petrol, balık, petrokimyasallar, yapı malzemeleri, yat yapımcılığı, el sanatları
Endüstrinin büyüme oranı: %4 (2000)
Elektrik üretimi: 45.12 milyar kWh (2004)
Elektrik tüketimi: 38.32 milyar kWh (2004)
Elektrik ihracatı: 0 kWh (2004)
Elektrik ithalatı: 0 kWh (2004)
Tarım ürünleri: Sebze, karpuz, kümes hayvanı, yumurta, süt ürünleri, balık
İhracat: 103.1 milyar $ (2005 verileri)
İhracat ürünleri: Ham petrol %45, doğal gaz, kuru balık, deri
İhracat ortakları: Japonya %24.6, Hindistan %7, Tayvan %5.6, Singapur %6, Güney Kore %9.8, Hindistan %4.3 (2005)
İthalat: 60.15 milyar $ (2005 verileri)
İthalat ürünleri: Makine ve araç, kimyasallar, gıda maddeleri
İthalat ortakları: Birleşik Krallık %10, Çin %9.7, ABD %9.4, Hindistan %9.2, Almanya %5.9, Japonya 5%.4, Fransa %4.7, Singapour %4.1 (2005)
Dış borç tutarı: 34.47 milyar $ (2005 verileri)
Para birimi: Emirlik Dirhemi (AED)
Para birimi kodu: AED
Mali yıl: Takvim yılı

Sayfa başına dönüş

İletişim Bilgileri


Kullanılan telefon hatları: 1.237 milyon (2005)
Telefon kodu: 971
Radyo yayın istasyonları: AM 13, FM 8, kısa dalga 2 (2004)
Radyolar: 820,000 (1997)
Televizyon yayını yapan istasyonlar: 15 (2004)
Televizyonlar: 310,000 (1997)
Internet kısaltması: .ae
Internet servis sağlayıcıları: 1 (2000)
Internet kullanıcıları: 1,397,200 (2005)

Sayfa başına dönüş

Ulaşım ve Taşımacılık


Demiryolları: 0 km
Karayolları: 1,088 km (1998 verileri)
Su yolları: yok
Boru hatları: Ham petrol 830 km; doğal gaz, sıvı gaz, 870 km
Limanları: 'Ajman, Al Fujayrah, Das Adası, Khawr Fakkan, Mina' Jabal 'Ali, Mina' Khalid, Mina' Rashid, Mina' Saqr, Mina' Zayid, Umm al Qaywayn
Hava alanları: 37 (2006 verileri)
Helikopter alanları: 4 (2006 verileri)

BEYAZ RUSYA

Coğrafi Verileri


Konum: Doğu Avrupa, Polonya'nın doğusunda yer almaktadır.
Coğrafi konumu: 53 00 Kuzey enlemi, 28 00 Batı boylamı
Harita konumu: Doğu Avrupa
Yüzölçümü: toplam: 207,600 km²
kara: 207,600 km²
su: 0 km²
Sınırları: toplam: 2,900 km
Sınır komşuları: Letonya 141 km, Litvanya 502 km, Polonya 407 km, Rusya 959 km, Ukrayna 891 km
Sahil şeridi: 0 km (kara ile çevrili)
İklimi: Kışlar soğuk, yazlar serin ve nemli geçer. Karasal ve deniz iklimi arasında geçiş yaşanır.
Arazi yapısı: Arazi genellikle yatık olup, çok sayıda bataklık bulundurur.
Deniz seviyesinden yüksekliği: en alçak noktası: Nyoman Nehri 90 m; en yüksek noktası: Dzyarzhynskaya Hara 346 m
Doğal kaynaklar: Ormanlar, bataklık kömürü, az miktarda petrol ve doğal gaz
Arazi kullanımı: işlenebilir toprak arazi: %26.77
sürekli ekinler: %0.6
otlaklar: %15
ormanlık arazi: %34
diğer: %23.63 (2005 verileri)
Sulanan arazi: 1,310 km² (2003 verileri)
Coğrafi not: kara ile çevrili

Sayfa başına dönüş

Nüfus Bilgileri


Nüfus: 10,293,011 (Temmuz 2006 verileri)
Yaş yapısı: 0-14 yaş: %15.7 (erkek 825,823; kadın 791,741)
15-64 yaş: %69.7 (erkek 3,490,442; kadın 3,682,950)
65 yaş ve üzeri: %14.6 (erkek 498,976; kadın 1,003,079) (2006 verileri)
Nüfus artış oranı: %-0.06 (2006 verileri)
Mülteci oranı: 2.3 mülteci/1,000 nüfus (2006 tahmini)
Cinsiyet oranı: doğumlarda: 1.05 erkek/kadın
15 yaş altı: 1.04 erkek/kadın
15-64 yaş: 0.95 erkek/kadın
65 yaş ve üzeri: 0.4 erkek/kadın
toplam nüfusta: 0.88 erkek/kadın (2006 verileri)
Bebek ölüm oranı: 13 ölüm/1,000 doğan bebek (2006 tahmini)
Ortalama hayat süresi: toplam nüfus: 69.08 yıl
erkek: 63.47 yıl
kadın: 74.98 yıl (2006 verileri)
Ortalama çocuk sayısı: 1.43 çocuk/1 kadın (2006 tahmini)
HIV/AIDS - hastalıklarına yakalanan yetişkin sayısı: %0.3 (2001 verileri)
HIV/AIDS - taşıyan insan sayısı: 15,000 (2001 verileri)
HIV/AIDS - hastalıklarından ölenler: 1,000 (2001 verileri)
Ulus: Beyaz Rus
Nüfusun etnik dağılımı: Beyaz Ruslar %81.2, Ruslar %11.4, Polonyalılar, Ukraynalılar ve diğerleri %7.4
Dinler: Doğu Ortodoksları %80, diğer (Roma Katolikleri, Protestanlar, Museviler ve Müslümanlar) %20 (1997 verileri)
Diller: Beyaz Rusça, Rusça, diğer
Okur yazar oranı: 15 yaş ve üzeri bilgiler
toplam nüfus: %99.6
erkek: %99.8
kadın: %99.5 (2003 verileri)

Sayfa başına dönüş

Yönetimi


Ülke adı: Resmi uzun adı: Beyaz Rusya Cumhuriyeti
kısa şekli : Beyaz Rusya
yerel adı: Respublika Byelarus'
eski adı: Beyaz Rusya Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti
uluslararası: Belarus
Yönetim biçimi: Başkanlık Tipi Cumhuriyet
Başkent: Minsk
İdari bölmeler: 6 bölge ve bir belediye; Brestskaya (Brest), Homyel'skaya (Homyel'), Horad Minsk, Hrodzyenskaya (Hrodna), Mahilyowskaya (Mahilyow), Minskaya, Vitsyebskaya (Vitsyebsk)
Bağımsızlık günü: 25 Ağustos 1991
Milli bayram: Bağımsızlık günü, 3 Temmuz (1944); 25 Ağustos 1991
Anayasa: 15 Mart 1994; 27 Kasım 1996 ve 17 Ekim 2004 tarihlerinde yeniden düzenlenip yürürlüğe konulmuştur.
Hukuk sistemi: Genel hukuk kurallarına göre düzenlenmiştir.
Oy kullanma yaşı: 18 yaşından itibaren; genel
Üyesi olduğu kuruluşlar: CCC (Gümrük İşbirliği Konseyi), CEI (Orta Avrupa Girişimi), CIS (Bağımsız Devletlerin Topluluğu), EAPC (Avrupa - Atlantik Ortaklık Konseyi), EBRD (Avrupa Yatırım ve Kalkınma Bankası), ECE (Birleşmiş Milletler Avrupa Ekonomik Komisyonu), IAEA (Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı), IBRD (Uluslararası İmar ve Kalkınma Bankası), ICAO (Uluslararası Sivil Havacılık Örgütü), ICRM (Uluslararası Kızılhaç ve Kızılay Hareketi), IFC (Uluslararası Finansman Kurumu), IFRCS (Uluslararası Kızılhaç ve Kızılay Toplulukları Federasyonu), ILO (Uluslarası Çalışma Örgütü), IMF (Uluslararası Para Fonu), Inmarsat, Intelsat (Uluslararası Telekomünikasyon ve Uydu Örgütü), Interpol (Uluslararası Polis Teşkilatı), IOC (Uluslararası Olimpiyat Komitesi), IOM (gözlemci), ISO (Uluslararası Standartlar Örgütü), ITU (Uluslararası Haberleşme Birliği), NAM, NSG, OPCW (Kimyasal Silahları Yasaklama Organizasyonu), OSCE (Avrupa Güvenlik ve İşbirliği Örgütü), PCA (Daimi Hakemlik Mahkemesi), PFP (Barış için Ortaklık), UN (Birleşmiş Milletler), UNCTAD (Birleşmiş Milletler Ticaret ve Kalkınma Konferansı), UNESCO (Eğitim-Bilim ve Kültür Örgütü), UNIDO (Endüstriyel Kalkınma Örgütü), UPU (Dünya Posta Birliği), WFTU (Dünya İşçi Sendikaları Federasyonu), WHO (Dünya Sağlık Örgütü), WIPO (Dünya Fikri Mülkiyet Teşkilatı), WMO (Dünya Meteoroloji Örgütü), WTrO (Dünya Ticaret Örgütü)

Sayfa başına dönüş

Ekonomik Göstergeler


Ekonomiye genel bakış: 1995`de Cumhurbaşkanı Lukashenko, ülkeyi piyasa sosyalizmine yönelttiğinden beri, Beyaz Rusya küçük yapısal reformlar görmüştür.
GSYİH: Satınalma Gücü paritesi - 73.09 milyar $ (2005 verileri)
GSYİH - reel büyüme: %9.2 (2005 verileri)
GSYİH - sektörlere göre: tarım: %9.3
endüstri: %31.6
hizmet: %59.1 (2005 verileri)
Enflasyon oranı (tüketici fiyatlarında): %10.3 (2005 verileri)
İş gücü: 4.3 milyon (2005)
İşsizlik oranı: %1.6 (2005)
Bütçe: gelirler: 5.903 milyar $; giderler: $6.343 milyar (2005 verileri)
Endüstri: Metal-kesme makine araçları, traktörler, kamyonlar, motosikletler, televizyon setleri, kimyasal elyaf, gübre, tekstil, radyolar, buzdolapları
Endüstrinin büyüme oranı: %15.6 (2005 verileri)
Elektrik üretimi: 30 milyar kWh (2004)
Elektrik üretimi için kaynaklar: Fosil yakıtlar: %99.9
hidro: %0.1
nükleer: %0 diğer: %0 (2004)
Elektrik tüketimi: 34.3 milyar kWh (2004)
Elektrik ihracatı: 800 milyon kWh (2004)
Elektrik ithalatı: 7 milyar kWh (2003)
Tarım ürünleri: Hububat, patates, sebzeler, şeker pancarı, keten, sığır eti, süt
İhracat: 16.14 milyar $ (2005)
İhracat ürünleri: Makine ve araç - gereçler, kimyasallar, metaller, tekstil, gıda ürünleri
İhracat ortakları: Rusya %38.5, Ukrayna %7.8, Polonya %7.1, Almanya, Letonya %4.2, Birleşik Krallık %4.1, Çin %4.1 (2005)
İthalat: 16.94 milyar $ (2005)
İthalat ürünleri: yakıt, doğal gaz, endüstriyel ham maddeler, tekstil, şeker, gıda maddeleri
İthalat ortakları: Rusya %57.9, Ukrayna %6.4, Almanya %9.7, Polonya %5.2(2005)
Dış borç tutarı: 4.662 milyar $ (2005 verileri)
Para birimi: Beyaz Rusya Rublesi (BYB/BYR)
Para birimi kodu: BYB/BYR
Mali yıl: Takvim yılı

Sayfa başına dönüş

İletişim Bilgileri


Kullanılan telefon hatları: 3,284,300 (2005)
Telefon kodu: 375
Radyo yayın istasyonları: AM 28, FM 37, kısa dalga 11 (1998)
Radyolar: 3.02 milyon (1997)
Televizyon yayını yapan istasyonlar: 47 (1995)
Televizyonlar: 2.52 milyon (1997)
Internet kısaltması: .by
Internet servis sağlayıcıları: 4 (2000)
Internet kullanıcıları: 3,394,400 (2005)

Sayfa başına dönüş

Ulaşım ve Taşımacılık


Demiryolları: toplam: 5,512 km (2005)
Karayolları: toplam: 93,055 km
asfalt: 93,055 km
asfalt olmayan: 0 km (2005)
Boru hatları: Ham petrol 2,321 km; arıtılmış ürünler 1,686 km; doğal gaz 5,223 km (2006)
Limanlar: Mazyr
Hava alanları: 86 (2006)

BENİN

Coğrafi Verileri


Konum: Batı Afrika'da, Kuzey Atlas Okyanusunun kıyısında, batıdan Togo, kuzeybatıdan Burkina Faso, kuzeydoğudan Nijer, doğudan da Nijerya ile çevrilidir.
Coğrafi konumu: 9 30 Kuzey enlemi, 2 15 Doğu boylamı
Harita konumu: Afrika
Yüzölçümü: toplam: 112,620 km²
kara: 110,620 km²
su: 2,000 km²
Sınırları: toplam: 1,989 km
Sınır komşuları: Burkina Faso 306 km, Nijer 266 km, Nijerya 773 km, Togo 644 km
Sahil şeridi: 121 km
İklim: Kıyı bölgesinde Ekvator iklimi egemendir. Güneyde biri Mart ayından Hazirana, öteki Eylülden Kasıma değin süren iki yağmur mevsimi yaşanır. Bunlar arasında da iki kurak mevsim görülür. Kuzeyde yağmur mevsimi mayıstan Eylüle değin devam eder, öteki aylar kurak geçer.
Arazi yapısı: Benin beş doğal bölgeye ayrılır: Kıyı bölgesi, kil bölgesi, Benin platoları, Atakora Dağları ve Nijer Düzlükleri.
Deniz seviyesinden yüksekliği: en alçak noktası: Atlas Okyanusu 0 m
en yüksek noktası: Sokbaro Dağı 658 m
Doğal kaynakları: Kıyıdan uzakta az miktarda petrol birikintisi, kireç taşı, mermer, kereste
Arazi kullanımı: tarıma uygun topraklar: %23.53
sürekli ekinler: %2.37
otlaklar: %4
ormanlık arazi: %31
diğer: %39.1 (2005 verileri)
Sulanan arazi: 120 km² (2003 verileri)
Doğal afetler: Kuzeyde kışları kuru, sıcak ve tozlu harmattan rüzgarları etkilidirler.

Sayfa başına dönüş

Nüfus Bilgileri


Nüfus: 7,862,944 (Temmuz 2006 verileri)
Yaş yapısı: 0-14 yaş: %44.1 (erkek 1,751,709; kadın 1,719,138)
15-64 yaş: %53.5 (erkek 2,067,248; kadın 2,138,957)
65 yaş ve üzeri: 2.4 (erkek 75,694; kadın 110,198) (2006 verileri)
Nüfus artış oranı: %2.73 (2006 verileri)
Mülteci oranı: 0.67 mülteci/1,000 nüfus (2006 tahmini)
Cinsiyet oranı: doğumlarda: 1.03 erkek/kadın
15 yaş altı: 1.02 erkek/kadın
15-64 yaş: 0.97 erkek/kadın
65 yaş ve üzeri: 0.69 erkek/kadın
toplam nüfus: 0.98 erkek/kadın (2006 verileri)
Bebek ölüm oranı: 79.56 ölüm/1,000 doğan bebek (2006 tahmini)
Ortalama hayat süresi: toplam nüfus: 53.04 yıl
erkek: 51.9 yıl
kadın: 54.22 yıl (2006 verileri)
Ortalama çocuk sayısı: 5.2 çocuk/1 kadın (2006 tahmini)
HIV/AIDS - hastalıklarına yakalanan yetişkin sayısı: %1.9 (2003 verileri)
HIV/AIDS - hastalıkları taşıyan insan sayısı: 68,000 (2003 verileri)
HIV/AIDS - hastalıklarından ölenler: 5,800 (2003 verileri)
Ulus: Beninli
Nüfusun etnik dağılımı: Afrikalı %99 (42 etnik grup, Fon, Adja, Yoruba, Bariba başlıcaları), Avrupalı 5,500
Dinler: Yerel inançlar %50, Hıristiyan %30, Müslüman %20
Dil: Fransızca (resmi), Fon ve Yoruba, diğer diller
Okur yazar oranı: 15 yaş ve üzeri bilgiler
toplam nüfus: %33.6
erkeklerin: %46.4
kadınların: %22.6 (2002)

Sayfa başına dönüş

Yönetimi


Ülke adı: Resmi tam adı: Benin Cumhuriyeti
kısa şekli : Benin
Yerel tam adı: Republique du Benin
yerel kısa şekli: Benin
eski adı: Dahomey
Yönetim biçimi: Çok partili demokratik cumhuriyet
Başkent: Porto Novo resmi olarak başkenttir; Cotonou devletin bulunduğu ildir.
İdari bölmeler: 6 eyalete ayrılmıştır; Atakora, Atlantique, Borgou, Mono, Oueme, Zou
Bağımsızlık günü: 1 Ağustos 1960 (Fransa'dan ayrılmıştır)
Milli bayram: Ulusal gün, 1 Ağustos (1960)
Anayasa: Aralık 1990
Hukuk sistemi: Fransız genel hukuku temel alınmıştır.
Oy kullanma yaşı: 18 yaş ve üzeri; genel
Üye olduğu uluslararası örgüt ve kuruluşlar: ACCT, ACP (Afrika - Karayip - Pasifik Ülkeleri), AfDB (Afrika Kalkınma Bankası), CCC (Gümrük İşbirliği Konseyi), ECA (Birleşmiş Milletler Afrika Ekonomik Komisyonu), ECOWAS (Batı Afrika Ekonomik Topluluğu), Entente, FAO (Tarım ve Gıda Örgütü), FZ, G-77, IAEA (Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı), IBRD (Uluslararası İmar ve Kalkınma Bankası), ICAO (Uluslararası Sivil Havacılık Örgütü), ICFTU (Uluslararası Serbest Ticaret Birlikleri Konfederastonu), ICRM (Uluslararası Kızılhaç ve Kızılay Hareketi), IDA (Uluslararası Kalkınma Birliği), IDB (İslam Kalkınma Bankası), IFAD (Uluslararası Tarımsal Kalkınma Fonu), IFC (Uluslararası Finansman Kurumu), IFRCS (Uluslararası Kızılhaç ve Kızılay Toplulukları Federasyonu), ILO (Uluslarası Çalışma Örgütü), IMF (Uluslararası Para Fonu), IMO (Uluslararası Denizcilik Örgütü), Intelsat (Uluslararası Telekomünikasyon ve Uydu Örgütü), Interpol (Uluslararası Polis Teşkilatı), IOC (Uluslararası Olimpiyat Komitesi), IOM (Uluslararası Göçmen Teşkilatı), ISO (Uluslararası Standartlar Örgütü), ITU (Uluslararası Haberleşme Birliği), MIPONUH, MONUC (BM Kongo Operasyonu), NAM, OAU (Afrika Birliği Teşkilatı), OIC (İslam Konferansı Örgütü), OPCW (Kimyasal Silahları Yasaklama Organizasyonu), UN (Birleşmiş Milletler), UNCTAD (Birleşmiş Milletler Ticaret ve Kalkınma Konferansı), UNESCO (Eğitim-Bilim ve Kültür Örgütü), UNIDO (Endüstriyel Kalkınma Örgütü), UNMEE (BM Etyopya-Eritre Misyonu), UNTAET (BM Doğu Timor Geçiş Yönetimi), UPU (Dünya Posta Birliği), WADB (Batı Afrika Kalkınma Bankası), WAEMU (Batı Afrika Ekonomik ve Parasal Birliği), WCL (Dünya Emek Konfederasyonu), WFTU (Dünya İşçi Sendikaları Federasyonu), WHO (Dünya Sağlık Örgütü), WIPO (Dünya Fikri Mülkiyet Teşkilatı), WMO (Dünya Meteoroloji Örgütü), WToO (Dünya Turizm Örgütü), WTrO (Dünya Ticaret Örgütü)

Sayfa başına dönüş

Ekonomik Göstergeler


Ekonomiye genel bakış: Benin ekonomisi transit ticaret ve tarım üzerine kuruludur ve merkezi planlamayla yönlendirilir. Geleneksel balıkçılık, lagünlerin gitgide tuzlanması nedeniyle gerilemekte, ama açık deniz balıkçılığı gibi modern kesimlere yapılan yatırımlar artmaktadır. İmalat sanayisi küçük ölçeklidir. Büyük işletmeler devlet denetimindedir.Ülkenin en büyük sanayi işletmesi, Parakou dokuma kompleksidir. Gayri safi milli hasılanın %45`ini sağlayan hizmet sektöründe işgücünün üçte biri çalışır. Turizm sektörü de gelişme yoluna girmiştir. Birçok büyük otel inşa edilmekte ve bazıları da yenilenmektedir. Türkiye'de tüm sektörler itibariyle Benin'e 52 firma ihracat yapıyor.
GSYİH: Satınalma gücü paritesi - 8.419 milyar $ (2005 verileri)
GSYİH - reel büyüme: %3.5 (2005 verileri)
GSYİH - sektörlere göre: tarım: %31.6
endüstri: %13.8
hizmet: %54.6 (2004)
Enflasyon oranı (tüketici fiyatlarında): %3.5 (2005 verileri)
Bütçe: gelirler: 766.8 milyon $; giderler: 1.017 milyar $ (2005 verileri)
Endüstri: tekstil, sigara; meşrubat, gıda; yapı malzemeleri, petrol
Endüstrinin büyüme oranı: %8.3 (2001 verileri)
Elektrik üretimi: 69 milyon kWh (2003)
Elektrik üretimi için kaynaklar: Fosil yakıtlar: %24.78
hidro: %75.22
nükleer: %0
diğer: %0 (2003)
Elektrik tüketimi: 538.2 milyon kWh (2003)
Elektrik ihracatı: 0 kWh (2003)
Elektrik ithalatı: 474 milyon kWh (2003)
Tarım ürünleri: mısır, fasulye, pirinç, pamuk, kümes hayvanları
İhracat: 826.9 milyon $ (2005)
İhracat ürünleri: Pamuk, ham petrol, palmiye ürünleri, kakao
İhracat ortakları: Çin %31.3, Endonezya %8.1, Hindistan %7.4, Nijer %6, Togo %4.8, Tayland %4.8, Nijerya %4.6 (2005)
İthalat: 1.043 milyar $ (2005)
İthalat ürünleri: Gıda, tütün, petrol ürünleri, sermaye ürünleri
İthalat ortakları: Fransa %21.8, Gana %7.1, Cote d'Ivoire %7, Çin %6.7, Birleşik Krallık %5.2, Belçika %4.9, Togo %4.5, Tayland %4.2, Nijerya %4 (2005)
Dış borç tutarı: 1.6 milyar $ (2000 verileri)
Para birimi: Afrika frankı (XOF)
Para birimi kodu: XOF
Mali yıl: Takvim yılı

Sayfa başına dönüş

İletişim Bilgileri


Kullanılan telefon hatları: 76,300 (2005)
Telefon kodu: 229
Radyo yayın istasyonları: AM 2, FM 9, kısa dalga 4 (2000)
Radyolar: 620,000 (1997)
Televizyon yayını yapan istasyonlar: 1 (2001)
Televizyonlar: 60,000 (1997)
Internet kısaltması: .bj
Internet servis sağlayıcıları: 1 (2005)
Internet kullanıcıları: 425,000 (2005)

Sayfa başına dönüş

Ulaşım ve Taşımacılık


Demiryolları: toplam: 578 km
Karayolları: toplam: 16,000 km
asfalt: 1,400 km
asfalt olmayan: 14,600 km (2005 verileri)
Limanları: Cotonou, Porto Novo
Hava alanları: 5 (2006)

AZERBAYCAN

Coğrafi Verileri


Konum: Güneybatı Asya'da, Hazar Denizi'nin kıyısında, İran ve Rusya arasında bir bölgede yer almaktadır.
Coğrafi konumu: 40 30 Kuzey enlemi, 47 30 Doğu boylamı
Haritadaki konumu: Güneybatı Asya
Yüzölçümü: Toplam: 86,600 km²
kara: 86,100 km²
su: 500 km²
Sınırları: toplam: 2,013 km
Sınır komşuları: Ermenistan (Azerbaycan sınırı) 566 km, Ermenistan (Nahçıvan sınırı ) 221 km, Gürcistan 322 km, İran (Azerbaycan sınırı) 432 km, İran (Nahçıvan sınırı) 179 km, Rusya 284 km, Türkiye 9 km
Sahil şeridi: 825 km (Hazar denizi)
İklim: Dünyadaki mevcut 11 iklim tipinden 9'unun hüküm sürdüğü Azerbaycan'da iklim oldukça çeşitlidir. Azerbaycan'da iklim başlıca 3 etki altındadır: Büyük Kafkas dağlarının kuzeyinden gelen soğuk hava kütlelerinin etkisi; Küçük Kafkas dağlarının güneyinden gelen sıcak hava akımlarının etkisi; 825 km.lik sahil şeridiyle bölgenin yanı başında bulunan Hazar Denizi'nin bölge iklimi üzerindeki etkisi. Bölgenin en rutubetli ve yağış alan yeri Talu dağları ile Lenkeran ovalığı (1600-1800mm), en kurak bölgesi ise Abşeron yarımadasının güneybatı kısmıdır.
Arazi yapısı: Orta yükseklikte bir ülke olan Azerbaycan'ın ortalama yüksekliği 657 m.dir. Ülkelerin en yüksek dağları olan Bazar düzü ve Tufandağ'in zirveleri 4197-4489 metreye ulaşmaktadır.
Deniz seviyesinden yüksekliği: en alçak noktası: Hazar Denizi -28 m; en yüksek noktası: Bazardüzü dağı 4,485 m
Doğal kaynakları: petrol, doğal gaz, demir yatakları, metaller, alüminyum
Toprakları: Tarıma elverişli: %20
sürekli ekilen: %5
otlaklar: %25
ormanlık arazi: %11
diğer: %39 (2003 verileri)
Sulanan arazi: 14,550 km² (2003 verileri)
Doğal afetler: kuraklıklar; bazı deniz seviyesine yakın topraklarda su baskınları, deprem
Akarsuları: 371.000 km².lik bir alanı kapsayan ve 75000 m³.lük bir hacme sahip olan Hazar Gölü ülkenin sınırlarının bulunduğu tek denizdir. Volga, Ural, Kür, Aras, Terek, Samur, Sulak gibi birçok nehrin sularını döktüğü bu göle hacmi büyük olduğu için Deniz de denilmektedir. Hazar'ın kuzeyden güneye ortalama uzunluğu 1200 km, eni ise ortalama 300 km. dir. Denizin ortalama derinliği 180 m en derin yeri 1020 m, en sığ yeri ise 5 m. civarındadır.

Sayfa başına dönüş

Nüfus Bilgileri


Nüfus: 7,961,619 (Temmuz 2006 verileri)
Yaş yapısı: 0-14 yaş: %25.8 (erkek 1,046,501; bayan 1,011,492)
15-64 yaş: %66.3 (erkek 2,573,134; bayan 2,706,275)
65 yaş ve üsleri: %7.8 (erkek 246,556; bayan 377,661) (2006 verileri)
Nüfus artış oranı: %0.66 (2006 verileri)
Mülteci oranı: -4.38 mülteci/1,000 nüfus (2006 tahmini)
Cinsiyet oranı: doğumlarda: 1.05 erkek/kadın
15 yaş altı: 1.04 erkek/kadın
15-64 yaşlarında: 0.95 erkek/kadın
65 yaş ve üzeri: 0.65 erkek/kadın
toplam nüfusta: 0.94 erkek/kadın (2006 verileri)
Bebek ölüm oranı: 79 ölüm/1,000 doğan bebek (2006 tahmini)
Ortalama hayat süresi: toplam nüfus: 63.85 yıl
erkeklerde: 59.78 yıl
kadınlarda: 68.13 yıl (2006 verileri)
Ortalama çocuk sayısı: 2.46 çocuk/1 kadın (2006 tahmini)
Ulus: Azeri
Nüfusun etnik dağılımı: Azeri %90, Dağıstanlı %3.2, Rusya %2.5, diğer %4.3
Dinler: Müslümanlar %96, Ortodoks %2.5, diğer %1.8
Dil: Azerice %91, Rusça %3, diğer %6
Okur yazar oranı: 15 yaş ve üzeri
toplam nüfus: %98.8
erkek: %99.5
kadın: %98.2 (2003 verileri)

Sayfa başına dönüş

Yönetimi


Ülke adı: Azerbaycan Cumhuriyeti
yerel adı: Azerbaycan Respublikası
eski adı: Azerbaycan Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti
ingilizce: Azerbaijan
Yönetim biçimi: Başkanlık Tipi Cumhuriyet
Başkent: Bakü (Bakı)
İdari bölümler: 59 il, 11 şehir, 1 bağımsız cumhuriyet; Abşeron, Ağcabedi, Ağdam, Ağdaş, Ağstafa, Ağsu, Ali Bayramlı, Astara, Baki, Balakan, Berde, Beylaqan, Bilasuvar, Cebrayil, Celilabad, Daşkesen, Deveci, Füzuli, Gedebey, Gence, Goranboy, Göyçay, Hacıgabul, İmişli, İsmayilli, Kelbecer, Kürdemir, Laçın, Lenkeran, Lenkeran, Lerik, Masallı, Mingeçevir, Naftalan, Naxçivan Bağımsız Cumhuriyeti, Neftçala, Oğuz, Gabala, Gakh, Gazakh, Gobustan, Guba, Gubadlı, Gusar, Saatlı, Sabirabad, Şeki, Salyan, Şamakhı, Şemkir, Samukh, Siyazan, Sumgayıt, Şuşa, Tartar, Tovuz, Ucar, Khaçmaz, Khankandi, Khanlar, Khızı, Khocalı, Khocavend, Yardımlı, Yevlakh, Zengilan, Zagatala, Zerdab
Bağımsızlık günü: 18 Ekim 1991
Milli bayram: Azerbaycan Demokratik Cumhuriyetinin Kuruluş Günü, 28 Mayıs (1918)
Anayasa: 12 Kasım 1995
Hukuk sistemi: Uygar hukuk sistemi temel alınmıştır.
Üye olduğu uluslararası örgüt ve kuruluşlar: AsDB (Asya Kalkınma Bankası), BSEC (Karadeniz Ekonomik İşbirliği), CCC (Gümrük İşbirliği Konseyi), CE (Avrupa Konseyi), CIS (Bağımsız Devletlerin Topluluğu), EAPC (Avrupa - Atlantik Ortaklık Konseyi), EBRD (Avrupa Yatırım ve Kalkınma Bankası), ECE (Birleşmiş Milletler Avrupa Ekonomik Komisyonu), ECO (Ekonomik İşbirliği Örgütü), ESCAP (Asya ve Pasifikler Ekonomik ve Sosyal Komisyonu), FAO (Tarım ve Gıda Örgütü), IBRD (Uluslararası İmar ve Kalkınma Bankası), ICAO (Uluslararası Sivil Havacılık Örgütü), ICFTU (Uluslararası Serbest Ticaret Birlikleri Konfederastonu), ICRM (Uluslararası Kızılhaç ve Kızılay Hareketi), IDA (Uluslararası Kalkınma Birliği), IDB (İslam Kalkınma Bankası), IFAD (Uluslararası Tarımsal Kalkınma Fonu), IFC (Uluslararası Finansman Kurumu), IFRCS (Uluslararası Kızılhaç ve Kızılay Toplulukları Federasyonu), ILO (Uluslarası Çalışma Örgütü), IMF (Uluslararası Para Fonu), IMO (Uluslararası Denizcilik Örgütü), Intelsat (Uluslararası Telekomünikasyon ve Uydu Örgütü), Interpol (Uluslararası Polis Teşkilatı), IOC (Uluslararası Olimpiyat Komitesi), ISO (Uluslararası Standartlar Örgütü), ITU (Uluslararası Haberleşme Birliği), NAM, OAS (Amerika Devletleri Teşkilatı), OIC (İslam Konferansı Örgütü), OPCW (Kimyasal Silahları Yasaklama Organizasyonu), OSCE (Avrupa Güvenlik ve İşbirliği Örgütü), PFP (Barış için Ortaklık), UN (Birleşmiş Milletler), UNCTAD (Birleşmiş Milletler Ticaret ve Kalkınma Konferansı), UNESCO (Eğitim-Bilim ve Kültür Örgütü), UNIDO (Endüstriyel Kalkınma Örgütü), UPU (Dünya Posta Birliği), WFTU (Dünya İşçi Sendikaları Federasyonu), WHO (Dünya Sağlık Örgütü), WIPO (Dünya Fikri Mülkiyet Teşkilatı), WMO (Dünya Meteoroloji Örgütü), WTrO (Dünya Ticaret Örgütü)

Sayfa başına dönüş

Ekonomik Göstergeler


Ekonomiye genel bakış: Azerbaycan'ın ekonomisinin temelini tarım ve hayvancılık,sanayi , doğal kaynaklar, enerji ve dış ticaret oluşturmaktadır. Elverişli iklim koşulları, çeşitli tarım ürünlerinin yetişmesine imkan sağlamıştır. Hayvancılık tarımdan sonra önemli bir faaliyettir. Ülkede 1992 yılı itibariyle 1.7 milyon baş sığır, 5 milyon baş koyun mevcuttur. Kür ve Araz nehirleri üzerinde ve Kür Nehrinin Hazar Denizine döküldüğü alanlarda balıkçılık yapılmaktadır. Sovyetler döneminde merkezi planlama stratejileri çerçevesinde, Azerbaycan tarım ülkesi olmaya zorlanmış ve kendi sanayisini kurması engellenmiştir. Mevcut sanayi tesislerinin çoğu da eski teknolojiyi kullanmakta olup, verimlilikten düşüktür. Son yıllarda bu sıkıntını giderilmesi için Azerbaycan devleti bir takım tedbirler almıştır.
Enflasyon oranı (tüketici fiyatlarında): %9.6 (2005 verileri)
İş gücü: 5.45 milyon (2005)
Sektörlere göre işgücü dağılımı: tarım ve ormancılık %41, endüstri %7, hizmet %52 (2001)
İşsizlik oranı: %1.1 resmi verilere göre (2005 verileri)
Bütçe: gelirler: 3.18 milyar $; giderler: 2.986 milyar $ (2005)
Endüstri: Petrol ve doğal gaz, petrol ürünleri, çelik, demir yatakları, çimento, kimyasallar, petrokimyasallar, tekstil
Endüstrinin büyüme oranı: %40 (2005 verileri)
Elektrik üretimi: 20 milyar kWh (2003)
Elektrik üretimi için kaynaklar: Fosil yakıtlar: %86.46
hidro: %13.54
nükleer: %0
diğer: %0 (2003)
Elektrik tüketimi: 20.25 milyar kWh (2003)
Elektrik ihracatı: 700 milyon kWh (2003)
Elektrik ithalatı: 2.35 milyar kWh (2003)
Tarım ve hayvancılık ürünleri: Pamuk, tahıl, pirinç, üzüm, meyveler, sebzeler, çay, tütün, büyükbaş hayvancılık, domuz, koyun, keçi
İhracat tutarı: 6.117 milyar $ (2005 verileri)
İhracat ürünleri: Petrol ve gaz %75, makineler, pamuk, gıda ürünleri
İhracat ortakları: İtalya %30.3, Fransa %9.4, Rusya %6.6, Türkiye %6.3, Türkmenistan %6.3, Gürcistan %4.8, İsrail %4.5, Hırvatistan %4.1 (2005)
İthalat tutarı: 4.656 milyar $ (2005 verileri)
İthalat ürünleri: Makine ve araç - gereçler, gıda ürünleri, metaller, kimyasallar
İthalat ortakları: Rusya %17, İngiltere %9.1, Singapur %9.1, Türkiye %7.4, Almanya %6.1, Türkmenistan %5.8, Ukrayna %5.4, Çin %4.1 (2005)
Dış borç tutarı: 1.873 milyar $ (2005)
Para birimi: Azerbaycan Manatı (AZM)
Para birimi kodu: AZM
Mali yıl: Takvim yılı

Sayfa başına dönüş

İletişim Bilgileri


Kullanılan telefon hatları: 1,091,400 (2005)
Telefon kodu: 994
Radyo yayın istasyonları: AM 10, FM 17, kısa dalga 1 (1998)
Radyolar: 175,000 (1997)
Televizyon yayını yapan istasyonlar: 2 (1997)
Televizyonlar: 170,000 (1997)
Internet kısaltması: .az
Internet servis sağlayıcıları: 2 (2000)
Internet kullanıcıları: 678,800 (2005)

Sayfa başına dönüş

Ulaşım ve Taşımacılık


Demiryolları: toplam: 2,957 km (1993)
Karayolları: toplam: 27,016 km
asfalt: 12,698 km
asfalt olmayan: 14,318 km (2003)
Su yolları: yok
Boru hatları: doğal gaz 3,190 km; ham petrol 2,436 km (2006)
Limanlar: Bakü (Bakı)
Hava alanları: 36 (2006)

AVUSTURYA

Coğrafi Verileri


Konum: Orta Avrupa'da, İtalya ile Slovenya'nın kuzeyinde yer alır.
Coğrafi konumu: 47 20 Kuzey enlemi, 13 20 Doğu boylamı
Haritadaki konumu: Avrupa
Yüzölçümü: toplam: 83,870 km²
kara: 82,444 km²
su: 1,426 km²
Sınırları: toplam: 2,562 km
Sınır komşuları: Çek Cumhuriyeti 362 km, Almanya 784 km, Macaristan 366 km, İtalya 430 km, Liechtenstein 35 km, Slovakya 91 km, Slovenya 330 km, İsviçre 164 km
Sahil şeridi: 0 km
İklimi: Ilıman kıtasal iklim.
Arazi yapısı: Batı ve güneyinde Alpler, doğu ve kuzey kısımlarda çoğunlukla düzlükler yer alır
Deniz seviyesinden yüksekliği: en alçak noktası: Neusiedler See 40 m; en yüksek noktası: Grossglockner 6,960 m
Doğal kaynakları: Demir, kereste, magnezit, kurşun, kömür, linyit, bakır, hidro enerji
Arazi kullanımı: tarıma uygun topraklar: %17
daimi ekinler: %1
otlaklar: %23
ormanlık arazi: %39
diğer: %20 (2005 verileri)
Sulanan arazi: 457 km² (2003 verileri)
Coğrafi not: Kara ile çevrili

Sayfa başına dönüş

Nüfus Bilgileri


Nüfus: 8,192,880 (Temmuz 2006 verileri)
Nüfus artış oranı: %0.09 (2006 verileri)
Mülteci oranı: 1.94 mülteci/1,000 nüfus (2006 tahmini)
Cinsiyet oranı: doğumlarda: 1.05 erkek/kadın
15 yaş altı: 1.05 erkek/kadın
15-64 yaşlarında: 1.01 erkek/kadın
65 yaş ve üzeri: 0.68 erkek/kadın
toplam nüfusta: 0.95 erkek/kadın (2006 verileri)
Bebek ölüm oranı: 4.6 ölüm/1,000 doğan bebek (2006 tahmini)
Ortalama hayat süresi: Toplam nüfus: 79.07 yıl
erkeklerde: 76.17 yıl
kadınlarda: 82.11 yıl (2006 verileri)
Ortalama çocuk sayısı: 1.36 çocuk/1 kadın (2006 tahmini)
HIV/AIDS - hastalıklarına yakalanan yetişkin sayısı: %0.3 (2003 verileri)
HIV/AIDS - hastalığı olan insan sayısı: 10,000 (2003 verileri)
HIV/AIDS - hastalıklarından ölenlerin sayısı: 100 den az (2003 verileri)
Ulus: Avusturyalı
Nüfusun etnik dağılımı: Avusturyalı %98, Hırvat, Sloven, diğer (Macar, Çek, Slovak, diğer)
Din: Roma Katolikleri %73.6 , Protestanlar %4.7, Müslümanlar ve diğer %21.7
Diller: Almanca (resmi), macarca, slovence, hırvatca
Okur yazar oranı: 15 yaş ve üzeri için veriler
toplam nüfusta: %98

Sayfa başına dönüş

Yönetimi


Ülke adı: Resmi tam adı: Avusturya Cumhuriyeti
kısa şekli : Avusturya
Yerel tam adı: Republik Oesterreich
yerel kısa şekli: Oesterreich
ingilizce: Austria
Yönetim biçimi: Federal Cumhuriyet
Başkent: Viyana
İdari bölümler: 9 eyalet; Burgenland, Kaernten, Niederoesterreich, Oberoesterreich, Salzburg, Steiermark, Tirol, Vorarlberg, Wien
Bağımsızlık günü: 1156 (Bavarya'dan)
Milli bayram: Ulusal gün, 26 Ekim (1955)
Anayasa: 1920
Üye olduğu uluslararası örgüt ve kuruluşlar: AfDB (Afrika Kalkınma Bankası), AsDB (Asya Kalkınma Bankası), AG (Avustralya Grubu), BIS (Uluslararası İmar Bankası), BSEC (Karadeniz Ekonomik İşbirliği) (gözlemci), CCC (Gümrük İşbirliği Konseyi), CE (Avrupa Konseyi), CEI (Orta Avrupa Girişimi), CERN (Avrupa Nükleer Araştırma Teşkilatı), EAPC (Avrupa - Atlantik Ortaklık Konseyi), EBRD (Avrupa Yatırım ve Kalkınma Bankası), ECE (Birleşmiş Milletler Avrupa Ekonomik Komisyonu), EIB (Avrupa Yatırım Bankası), EMU (Avrupa Ekonomi ve Para Birliği), ESA (Avrupa Uzay Ajansı), Avrupa Birliği, FAO (Tarım ve Gıda Örgütü), G- 9, IADB (Amerika Bölgesi Kalkınma Bankası), IAEA (Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı), IBRD (Uluslararası İmar ve Kalkınma Bankası), ICAO (Uluslararası Sivil Havacılık Örgütü), ICC (Milletlerarası Ticaret Odası), ICFTU (Uluslararası Serbest Ticaret Birlikleri Konfederastonu), ICRM (Uluslararası Kızılhaç ve Kızılay Hareketi), IDA (Uluslararası Kalkınma Birliği), IEA (Uluslararası Enerji Ajansı), IFAD (Uluslararası Tarımsal Kalkınma Fonu), IFC (Uluslararası Finansman Kurumu), IFRCS (Uluslararası Kızılhaç ve Kızılay Toplulukları Federasyonu), ILO (Uluslarası Çalışma Örgütü), IMF (Uluslararası Para Fonu), IMO (Uluslararası Denizcilik Örgütü), Intelsat (Uluslararası Telekomünikasyon ve Uydu Örgütü), Interpol (Uluslararası Polis Teşkilatı), IOC (Uluslararası Olimpiyat Komitesi), IOM (Uluslararası Göçmen Teşkilatı), ISO (Uluslararası Standartlar Örgütü), ITU (Uluslararası Haberleşme Birliği), MINURSO (BM Bati Sahra Referandum Misyonu), NAM (ziyaretçi), NEA (Nükleer Enerji Ajansı), NSG, OAS (gözlemci), OECD (Ekonomik İşbirliği ve Kalkınma Örgütü),OPCW, OSCE (Avrupa Güvenlik ve İşbirliği Örgütü), PCA (Daimi Hakemlik Mahkemesi), PFP (Barış için Ortaklık), UN (Birleşmiş Milletler), UNCTAD (Birleşmiş Milletler Ticaret ve Kalkınma Konferansı), UNDOF (BM Ateşkes Gözlem Misyonu), UNESCO (Eğitim-Bilim ve Kültür Örgütü), UNFICYP (BM Barış Gücü), UNHCR (BM Mülteciler Yüksek Komiserliği), UNIDO (Endüstriyel Kalkınma Örgütü), UNIKOM (BM Irak-Kuveyt Gözlem Misyonu), UNITAR (BM Eğitim Araştırma Enstitüsü), UNMEE (BM Etyopya-Eritre Misyonu), UNMIBH (BM Bosna Hersek Misyonu), UNMIK (BM Kosova Geçici Yönetimi), UNMOT, UNOMIG (BM Gürcistan Gözlem Misyonu), UNTAET (BM Doğu Timor Geçiş Yönetimi), UNTSO (BM Mütareke Gözlem Örgütü), UPU (Dünya Posta Birliği), WCL (Dünya Emek Konfederasyonu), WEU (gözlemci), WFTU (Dünya İşçi Sendikaları Federasyonu), WHO (Dünya Sağlık Örgütü), WIPO (Dünya Fikri Mülkiyet Teşkilatı), WMO (Dünya Meteoroloji Örgütü), WToO (Dünya Turizm Örgütü), WTrO (Dünya Ticaret Örgütü), ZC

Sayfa başına dönüş

Ekonomik Göstergeler


GSYİH: Satın alma Gücü paritesi: 265.8 milyar $ (2005 verileri)
Enflasyon oranı (tüketici fiyatlarında): %5.2 (2005 verileri)
İş gücü: 3.49 milyon (2005)
İşsizlik oranı: %5.2 (Aralık 2005)
Bütçe: gelirler: 148.6 milyar $; giderler: 154.5 milyar $ (2005)
Endüstri: İnşaat, makine, araçlar ve parçaları, gıda, kimyasallar, kağıt ürünleri, iletişim araçları, turizm
Endüstrinin büyüme oranı: %4.7 (2005 verileri)
Elektrik üretimi: 63.69 milyar kWh (2004)
Elektrik üretimi için kaynaklar: fosil yakıtlar: %29.53
hidro: %67.65
nükleer: %0
diğer: %2.82 (2004)
Elektrik tüketimi: 64.78 milyar kWh (2004)
Elektrik ihracatı: 13.53 milyar kWh (2004)
Elektrik ithalatı: 16.63 milyar kWh (2004)
Tarım ürünleri: Hububat, patates, şeker pancarı, şarap, meyve, süt ürünleri, sığır, domuz, kümes hayvanı
İhracat tutarı: 122.5 milyar $ (2005 verileri)
İhracat ürünleri: Makine ve parça, kağıt ürünleri, metal eşyalar, kimyasallar, demir - çelik, tekstil, gıda maddeleri
İhracat ortakları: Almanya %31.2, İtalya %8.7, ABD %5.8, İsviçre %5.2, Fransa %4.2 (2005)
İthalat tutarı: 118.8 milyar $ (2005 verileri)
İthalat ürünleri: Makine ve parça, kimyasallar, metal eşyalar, gıda maddeleri
İthalat ortakları: Almanya %45.9, İtalya %6.6, İsviçre %4.5 (2005)
Dış borç tutarı: 510.6 milyar $ (2005 verileri)
Para birimi: Euro (EUR)
Para birimi kodu: EUR
Mali yıl: Takvim yılı

Sayfa başına dönüş

İletişim Bilgileri


Kullanılan telefon hatları: 3.705 milyon (2005)
Telefon kodu: 43
Radyo yayın istasyonları: AM 2, FM 65, kısa dalga1 (2001)
Radyolar: 6.08 milyon (1997)
Televizyon yayını yapan istasyonlar: 10 (2001)
Televizyonlar: 4.25 milyon (1997)
Internet kısaltması: .at
Internet servis sağlayıcıları: 37 (2000)
Internet kullanıcıları: 4.65 (2005)

Sayfa başına dönüş

Ulaşım ve Taşımacılık


Demiryolları: toplam: 6,011 km (167 km elektriklendirilmiş)
Karayolları: toplam: 133,718 km
asfalt: 133,718 km
asfalt olmayan: 0 km (2003 verileri)
Su yolları: 358 km
Boru hatları: doğal gaz 2,722 km; ham petrol 663 km; petrol ürünleri 149 km (2006)
Limanları: Linz, Viyana, Enns, Krems
Hava alanları: 55 (2006 verileri)

reklam izle kazan

SPONSOR REKLAMLAR